TURKSTAT maý aýynda daşary söwda görkezijilerini yglan etdi: Bölümiň gymmaty ýokarlananda, mukdar azaldy

Türk statistika instituty (TUIK) maý aýy üçin daşary söwda indeks maglumatlaryny halk bilen paýlaşdy. Maglumatlara görä, global söwda dinamikasynyň we içerki önümçilik çykdajylarynyň täsiri sebäpli eksport we import birlikleriniň bahalarynyň görkezijilerinde ýokary ösüş ýüze çykdy. Beýleki tarapdan, daşary söwdany hasaba alýan önümleriň göwrüminde gysyş barlygy bellendi.

Eksport we import bölüminiň baha görkezijileriniň ýokarlanmagy tendensiýasy

Maý aýynda eksport birliginiň bahasy indeks, geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 14,2 göterim ýokarlandy. Pudaklaýyn esasda gözden geçirilende 2025-nji ýylyň maý aýy bilen deňeşdirilende azyk, içgiler we temmäki önümlerinde 8,8 göterim, ýangyçdan başga çig malda 11,3 göterim, ýangyçda 52,5 göterim we önümçilik, azyk, içgiler we temmäki önümlerinden başga 12 göterim ösüş boldy.

Şol döwürde import birliginiň bahasy indeks ýylda 14,2 göterim ýokarlandy. Import tarapyndaky kiçi pudaklar gözden geçirilende azyk, içgi we temmäki toparynda geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 2,4 göterim azalma bolýar; Uelangyçda 49 göterim, ýangyçdan başga çig malyň 4,3 göterim, azyk, içgiler we temmäki önümlerini hasaba almazdan önümçilik pudagynda 6,4 göterim ösüş boldy.

Daşary söwda mukdarynyň görkezijilerinde görnetin azalma

Bölüm bahalarynyň ýokarlanmagyndan tapawutlylykda söwdanyň fiziki göwrümini görkezýän mukdar görkezijileriniň azalmagy boldy. Eksport mukdary görkezijisi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende maý aýynda 20,8 göterim azaldy. Bu döwürde azyk, içgi we temmäki pudagy 16 göterim, ýangyçdan başga çig mal 19,9 göterim, ýangyç 20,6 göterim, azyk, içgiler we temmäki önümlerini hasaba almaýan önümçilik pudagy 21,4 göterim azaldy.

Şonuň ýaly-da, maý aýynda import mukdary 21,8 göterim azaldy. Toparlaýyn esasda seredilende azyk, içgiler we temmäki önümleriniň 6,2 göterim, ýangyçdan başga çig malyň 6,9 göterim, ýangyçda 3,8 göterim, önümçilik, azyk, içgiler we temmäki önümlerini hasaba almazdan 23,1 göterim peselendigi ýüze çykaryldy.

Möwsümleýin düzülen maglumatlar we daşary söwdanyň şertleri

Möwsümleýin we senenama effektleri üçin düzülen seriýa gözden geçirilende, aprel aýynda 146 bolan eksport mukdary görkezijisi maý aýynda 1,2 göterim ýokarlandy we 147,7-e ýetdi. Beýleki tarapdan, senenama effektleri üçin düzülen seriýa görä, indeks 2025-nji ýylyň maý aýynda 163.2-den 2026-njy ýylyň maý aýynda 154.1-e çenli azaldy we 5,5 göterim azaldy.

Möwsümleýin we senenama effektleri üçin düzülen import mukdary görkezijisi maý aýynda 6 göterim azaldy we aprel aýynda 123,4-den 116-a çenli azaldy. Senenama bilen kesgitlenen import mukdary görkezijisi, geçen ýylyň maý aýynda 133,8-den 10 göterim azalmak bilen 120,3 hökmünde hasaba alyndy.

Eksport birliginiň bahasy indeksini import birliginiň bahasy indeksine bölmek we daşary söwdanyň girdejiligini görkezmek arkaly alynýan daşary söwdanyň şertleri, 2025-nji ýylyň maý aýynda 89.5-den 2026-njy ýylyň maý aýynda 89,6 çenli ýokarlandy we çäklendirilen 0,1 bal ýokarlandy.