Yapay Zeka Vizyonu: Türkiye'nin Geleceği 13 Haziran'da Açıklanacak

Türkiye'nin yapay zeka alanındaki geleceği şekillendirecek önemli bir adım atılmak üzere. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 13 Haziran tarihinde yeni Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı'nı kamuoyuyla paylaşacaklarını duyurdu. Bu açıklama, Anadolu Ajansı (AA) tarafından global iletişim ortağı olarak desteklenen ve Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen 'AI Tomorrow Summit 2026' etkinliğinde geldi. Zirvede, Türkiye'nin yapay zeka stratejisi ve gelecekteki adımları detaylı bir şekilde ele alındı.

Yapay Zeka Zirvesi: Strateji ve Vizyon

Yılmaz, 'Türkiye Yüzyılında Yapay Zeka: Strateji ve Vizyon' oturumunda yaptığı konuşmada, etkinliğin 'Yeni Çağ, Yeni Sorumluluk' temasıyla düzenlendiğini belirtti. Yapay zeka alanında dünyanın önde gelen uzmanlarını, kamu temsilcilerini, akademisyenleri, girişimcileri ve teknoloji liderlerini bir araya getiren zirve, teknolojik dönüşümün ekonomik, toplumsal ve stratejik boyutlarının ele alınmasına önemli katkılar sunuyor. Bu yıl 11'incisi düzenlenen zirve, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki hedeflerine katkı sağlayacak yeni fikirlerin ve işbirliklerinin geliştirilmesine vesile olmayı amaçlıyor.

Ekonomik Rekabet ve Teknoloji Üretimi

Yılmaz, teknolojinin ekonomik rekabetin temel unsurlarından biri haline geldiğine dikkat çekti. Ekonomik büyümenin tarihsel ortalamalarının altına düştüğünü ve ticaretin ivme kaybettiğini belirten Yılmaz, bu süreçte teknolojik ilerlemelerin önemine vurgu yaptı. Ülkelerin küresel değer zincirindeki konumunu belirleyen faktörlerin, üretim gücü, sermaye birikimi, veri işleme kabiliyeti ve algoritma geliştirme yetkinliği olduğunu ifade etti. Yapay zekanın bu yeni dönemin en etkili teknoloji alanlarından biri olarak öne çıktığını söyleyen Yılmaz, bu teknolojinin geniş bir yelpazeyi dönüştürdüğünü ve stratejik entegrasyonun önemine vurgu yaptı.

Yapay Zeka Ekosistemi ve Gelecek Planları

Yapay zeka, üretim süreçlerinden kamu hizmetlerine, finansal sistemlerden eğitim teknolojilerine kadar geniş bir alanda kullanılarak verimliliği artırıyor ve yeni ekonomik fırsatlar yaratıyor. Yılmaz, 2030 yılına kadar yapay zekanın küresel ekonomiye yaklaşık 20 trilyon dolar ilave değer kazandırabileceğini belirtti. Türkiye'nin yapay zeka ekosistemini güçlendirmeye, yerli teknoloji kapasitesini artırmaya ve nitelikli insan kaynağı yetiştirmeye odaklandığını vurgulayan Yılmaz, teknolojiye bağımlı bir toplumun bağımsız olamayacağını ve sürdürülebilir kalkınmanın bu alandaki yetkinliklerle mümkün olacağını ifade etti.

Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ve İlerlemeler

Yılmaz, Türkiye Yüzyılı ve Milli Teknoloji Hamlesi’nin yapay zeka çalışmalarına yön verdiğini belirtti. Savunma sanayisinden uzay teknolojilerine, siber güvenlikten dijital dönüşüme kadar birçok alanda güçlü bir irade ortaya koyduklarını ifade eden Yılmaz, 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Strateji Belgesi'nin uygulama dönemini başarıyla tamamladıklarını açıkladı. Türkiye’nin yapay zeka endeksinde 2021 yılında 44. sırada yer aldığını ve 2024 yılı sonunda 34. sıraya yükseldiğini belirtti. Bu durumun Türkiye'nin önemli bir ivme kazandığını gösterdiğini, ancak daha iyi bir noktaya ulaşılması gerektiğini dile getirdi.

Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı

Yılmaz, gelecek döneme dair Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı'nın 13 Haziran'da Cumhurbaşkanı tarafından kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu. Yeni dönemde odaklanacakları alanlar arasında güçlü insan kaynağı, yüksek başarımlı hesaplama altyapıları, veri ekosistemi, sektörel uygulamalar ve yönetişim mekanizmaları bulunuyor. Agentic yapay zeka uygulamaları, veri egemenliği ve yeni nesil model mimarileri gibi başlıklar da yeni dönemin önemli çalışmaları arasında yer alacak.

Kurumsal Yapılar ve İşbirlikleri

Yılmaz, yapay zeka dönüşümünün güçlü kurumsal yapılarla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekti. Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürlüğü ile Kamu Yapay Zeka Genel Müdürlüğü'nün kurulduğunu hatırlatan Yılmaz, Ulusal Yapay Zeka Strateji Yönlendirme Kurulu ile kamu ve özel sektörü aynı platformda buluşturmayı amaçladıklarını belirtti. Yapay zeka konusunda Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) benzeri bir mekanizmanın oluşturulabileceğini söyledi.

Türkçe'nin Yapay Zekadaki Yeri

Yılmaz, Türkçe'nin yapay zeka modellerinde güçlü bir şekilde temsil edilmesinin stratejik bir mesele olduğunu vurguladı. Türkçe büyük dil modeli çalışmalarına büyük önem verdiklerini belirten Yılmaz, yerli çözümlerin geliştirilmesini desteklediklerini ifade etti. Yapay zekanın ekonomik ve toplumsal faydasını arttırmayı hedefleyen çalışmaların sağlıktan finansa, eğitimden telekomünikasyona kadar geniş bir yelpazede sürdürüldüğünü kaydetti.

Yapay Zeka ve Sosyal Adalet

Yılmaz, yapay zekanın istihdama etkisine değinerek, yeni işlerin ortaya çıkacağını ve bazı işlerin yapılış şekillerinin değişebileceğini belirtti. Sosyal adalet ile yapay zeka arasındaki ilişkinin iyi kurgulanması gerektiğine işaret eden Yılmaz, eğitim sistemiyle birlikte tüm toplumsal kesimlere yapay zeka yetkinliklerinin yayılmasının önemine vurgu yaptı. Yapay zekanın fırsat eşitliğine destek olması gerektiğini ifade etti.

Yapay Zeka ve Sürdürülebilirlik

Yılmaz, yapay zekanın çevre ve sürdürülebilirlik alanında da insanlığa destek sunması gerektiğini belirtti. Doğal kaynakların verimli kullanılmasında yapay zekanın olumlu bir rol oynayabileceğine inandığını ifade etti. COP31'in Türkiye'de yapılacağını hatırlatan Yılmaz, yapay zeka alanında çalışmalar yapanların bu organizasyona katkı sunmasını beklediklerini söyledi.

Demokrasi ve Yapay Zeka

Yılmaz, yapay zekanın demokrasiye ve yönetişime güç vermesi gerektiğini söyledi. Algoritmaların tüketici tercihlerini yönlendirmek kadar seçmen tercihleri üzerinde de etkili olabileceğine dikkat çekti. Yapay zeka ile demokrasi, temel hak ve özgürlükler arasındaki ilişkinin iyi kurgulanması gerektiğini belirtti.

AIPA, Ankara Sanayi Odası (ASO) ve Mext Teknoloji Merkezi ile işbirliği protokolleri, Cevdet Yılmaz'ın şahitliğinde imzalanarak gelecekteki işbirliklerinin temelleri atıldı.