Zengezur Koridoru İçin Devrim Niteliğinde Yeni Plan: Aliyev Çok Boyutlu Vizyonu Açıkladı

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ülkenin ana toprakları ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ni birbirine bağlayacak olan stratejik Zengezur Koridoru projesine ilişkin ezber bozan açıklamalarda bulundu. Koridorun yalnızca kara ve demir yolu ulaşımından ibaret olmadığını vurgulayan Aliyev, projenin enerji, iletişim ve altyapı boyutlarını da içine alan devasa bir entegrasyon süreci olduğunu belirtti. Aliyev, "Buradan fiber optik kablo hatları, ardından elektrik iletim şebekeleri ve gelecekte gereksinim duyulması halinde petrol ile doğal gaz boru hatları da geçebilir. Dolayısıyla bugün Zengezur Koridoru'na çok daha geniş ve vizyoner bir perspektiften bakıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Azerbaycan Devlet Televizyonu'na (AZTV) özel bir röportaj veren Cumhurbaşkanı Aliyev, bölgede hummalı şekilde yürütülen altyapı çalışmalarını ve projenin gelecekteki jeopolitik etkilerini detaylandırdı.

Tarihi Hedefe Adım Adım: Zengezur Koridoru'nda Yeni Dönem

Azerbaycan'ın ana gövdesi ile coğrafi olarak ayrı düşen ancak ayrılmaz bir parçası olan Nahçıvan'ı birleştirmenin tarihi bir ülkü olduğunu belirten Aliyev, bu büyük hedefe ulaşmaya artık çok yakın olduklarını ifade etti. İkinci Karabağ Savaşı'nı sonlandıran üçlü bildiride bu koridorun açılmasına yönelik net bir hüküm bulunduğunu hatırlatan Aliyev, buna rağmen Ermenistan'ın savaşın bitimini takip eden beş yıllık süreçte sahada somut ve pratik adımlar atmaktan kaçındığını dile getirdi.

Sürecin diplomatik boyutuna da değinen Aliyev, 8 Ağustos 2025 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin başkenti Washington'da gerçekleştirilen tarihi zirvede konunun çözüme kavuşturulduğunu anımsattı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı, bu kapsamda TRIPP adı verilen projenin fiilen uygulanmaya başladığını müjdeledi.

Azerbaycan'ın, zaferle sonuçlanan İkinci Karabağ Savaşı'nın hemen ardından bölgedeki demir yolu ve kara yolu ağlarını sıfırdan inşa etmeye başladığını kaydeden Aliyev, Nahçıvan istikametindeki çalışmaların da aralıksız sürdüğünü aktardı. Azerbaycan sınırları içindeki demir yolu hattının önümüzdeki yıl Ermenistan sınırına kadar ulaşacağını belirten Aliyev, Ermenistan tarafında henüz somut bir hazırlık olmaması sebebiyle kendi çalışmalarını daha fazla hızlandırma ihtiyacı duymadıklarını da sözlerine ekledi.

Yıllık 15 Milyon Ton Yük Kapasitesi ve Dev Enerji Yatırımları

Zengezur Koridoru üzerinden ilk aşamada yıllık en az 15 milyon ton yük taşınmasının hedeflendiğini açıklayan Cumhurbaşkanı Aliyev, projenin küresel ticaret yolları açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Başlangıçta sadece bir lojistik koridor olarak planlanan projenin, zamanla çok daha kapsamlı bir bölgesel kalkınma modeline dönüştüğünü vurguladı.

Azerbaycan topraklarından Ermenistan üzerinden geçerek Nahçıvan'a ulaşacak elektrik hatlarına ilişkin projelerin tamamen hazır olduğunu belirten Aliyev, işgalden kurtarılan Cebrayıl bölgesinde inşa edilen devasa trafo merkezinin bu amaca hizmet edeceğini söyledi. Bu tesisin yüksek voltajlı elektrik enerjisini kesintisiz ve yüksek kapasiteyle iletmek üzere özel olarak tasarlandığını ifade etti.

Ermenistan'ın Enerji Güvenliği ve Bölgesel Riskler

Ermenistan topraklarında elektrik direklerinin dikileceği koordinatların Azerbaycanlı mühendis ve uzmanların titiz incelemeleriyle belirlendiğini kaydeden Aliyev, artık Ermenistan yönetiminin de bu konuda yapıcı adımlar atması gerektiğinin altını çizdi. Aliyev, bu projenin aslında en çok Ermenistan'ın kendi enerji güvenliği için hayati önem taşıdığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Ermenistan bu projeyi öncelikle kendi çıkarları için gerekli görmelidir. Bugün onların en temel enerji kaynağı olan nükleer santralin yönetimi kendi ellerinde değil. Dahası, bu santral artık ömrünü tamamlamış, son derece eski bir tesis olup tüm bölge için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturmaktadır. Bu santralin er ya da geç kapatılması kaçınılmazdır."

Azerbaycan ve Türkiye'nin, söz konusu nükleer santralin yarattığı tehlikeleri her fırsatta uluslararası mecralarda dile getirdiğini hatırlatan Aliyev, tesisin faaliyetinin durdurulması halinde Ermenistan'ın çok büyük bir enerji kriziyle karşı karşıya kalacağını savundu. Azerbaycan'ın mevcut enerji nakil hatlarının Rusya, İran ve Gürcistan'a, Gürcistan üzerinden de Türkiye'ye entegre olduğunu belirten Aliyev, Ermenistan topraklarından geçerek Nahçıvan'a, oradan Türkiye ve Avrupa'ya uzanacak bu yeni enerji koridorunun, olası bir kriz anında Ermenistan'ın enerji şebekesini ayakta tutabilecek yegane kurtarıcı mekanizma olacağını vurguladı.