Zangezur koridory üçin rewolýusiýa täze meýilnamasy: Alyýew köp ölçegli görnüşi yglan edýär

Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew ýurduň esasy çägini we Nakhiwan awtonom respublikasyny birleşdirjek strategiki Zangezur koridor taslamasy barada düýpli çykyş etdi. Koridoryň diňe bir ýol we demir ýol ulaglary bilen baglanyşykly däldigine ünsi çekip, Aliýew taslamanyň energiýa, aragatnaşyk we infrastruktura ölçeglerini öz içine alýan ägirt uly integrasiýa prosesidigini aýtdy. Alyýew: "Süýümli optiki kabel liniýalary, soň elektrik geçiriji ulgamlar we geljekde zerur bolsa nebit we tebigy gaz turbageçirijileri hem bu ýerden geçip biler. Şonuň üçin bu gün Zangezur koridoryna has giň we görüş nukdaýnazaryndan seredýäris"

Azerbaýjan döwlet telewideniýesine (AZTV) eksklýuziw söhbetdeşlik beren Prezident Aliýew sebitde gyzzyrma bilen alnyp barylýan infrastruktura işleri we taslamanyň geljekki geosyýasy täsirleri barada jikme-jik maglumat berdi.

Taryhy maksada ädimme-ädim: Zangezur koridorynda täze döwür

Azerbaýjanyň esasy bedeninden geografiki taýdan bölünen, ýöne onuň aýrylmaz bir bölegi bolan Nakhivany birleşdirmegiň taryhy idealdygyny aýdyp, Aliýew indi bu beýik maksada ýetmek üçin gaty ýakyndygyny aýtdy. Ikinji Garabag söweşini gutaran üç taraplaýyn jarnamada bu koridoryň açylmagy üçin aç-açan düzgüniň bardygyny ýatladýan Aliýew, muňa garamazdan, Ermenistanyň uruş gutarandan soňky bäş ýylyň dowamynda meýdançada anyk we amaly ädimlerden gaça durandygyny aýtdy.

Şeýle hem, prosesiň diplomatik ölçeglerine degip geçmek bilen, Aliýew bu meseläniň ABŞ-nyň paýtagty Waşingtonda 2025-nji ýylyň 8-nji awgustynda geçirilen taryhy sammitde çözülendigini ýatlatdy. Şu nukdaýnazardan Azerbaýjanyň prezidenti TRIPP atly taslamanyň hakykatdanam durmuşa geçirilip başlandygyny habar berdi.

Azerbaýjanyň ýeňiji Ikinji Garabag söweşinden soň derrew sebitde demirýol we ýol ulgamlaryny gurup başlandygyny bellän Aliýew, Nakhiwan ugrundaky işleriň üznüksiz dowam edýändigini aýtdy. Azerbaýjanyň çägindäki demirýol liniýasynyň geljek ýyl Ermenistan serhedine baryp ýetjekdigini mälim eden Aliýew, ermeni tarapynda entek anyk taýynlyk ýoklugy sebäpli öz işlerini hasam tizleşdirmeli däldigini aýtdy.

ualyllyk 15 million tonna ýük kuwwaty we ullakan energiýa maýa goýumlary

Birinji etapda Zangezur koridorynyň üsti bilen her ýylda azyndan 15 million tonna ýük daşamagy maksat edinýändigini mälim eden Prezident Aliýew, taslamanyň global söwda ugurlary babatynda ähmiýetine ünsi çekdi. Ilki bilen diňe logistika koridory hökmünde meýilleşdirilen taslamanyň wagtyň geçmegi bilen has giňişleýin sebit ösüş modeline öwrülendigini aýtdy.

Aliýew Azerbaýjan topraklaryndan Ermenistandan geçip, Nakhiwana baryp ýetjek elektrik liniýalary bilen baglanyşykly taslamalaryň doly taýýardygyny aýtdy we basyp alyşdan azat edilen Jabraýil sebitinde gurlan ullakan transformator merkeziniň şu maksat bilen hyzmat etjekdigini aýtdy. Bu desganyň ýokary woltly elektrik energiýasyny üznüksiz we ýokary kuwwatly geçirmek üçin ýörite döredilendigini aýtdy.

Ermenistanyň energiýa howpsuzlygy we sebit töwekgelçilikleri

Ermenistanda elektrik polýuslarynyň guruljak koordinatlarynyň azerbaýjan inersenerleriniň we hünärmenleriniň içgin synaglary arkaly kesgitlenendigini belläp, Aliýew ermeni administrasiýasynyň bu meselede indi konstruktiw ädim ätmelidigini aýtdy. Alyýew bu taslamanyň Ermenistanyň energiýa howpsuzlygy üçin hakykatdanam möhümdigini aýtdy we aşakdaky baha berdi:

"Ermenistan bu taslamany ilkinji nobatda öz bähbitleri üçin zerur hasaplamaly. Häzirki wagtda iň esasy energiýa çeşmesi bolan ýadro elektrik stansiýasynyň dolandyryşy öz elinde däl. Mundan başga-da, bu zawod ömrüni tamamlan we tutuş sebit üçin çynlakaý howp döredýän köne desga. Bu elektrik stansiýasynyň iru-giç ýapylmagy gutulgysyz."

Azerbaýjan bilen Türkiýäniň ýadro desgasynyň abanýan howpuny halkara habar beriş serişdelerinde her pursatda beýan edendigini ýatladýan Aliýew, zawodyň işi bes edilse Ermenistanyň ägirt uly energiýa krizisine duçar boljakdygyny öňe sürdi. Azerbaýjanyň bar bolan energiýa geçiriji liniýalarynyň Russiýa, Eýran we Gürjüstan bilen, Gürjüstanyň üsti bilen Türkiýe bilen birleşdirilendigini mälim eden Aliýew, Ermenistanyň çäginden geçip, Nakhiwana we ol ýerden Türkiýe we Europeewropa çenli uzalyp gidýän ýeke-täk halas ediji mehanizm bolup biljekdigini aýtdy.