2031-nji ýyla çenli täzelenip bilýän energiýanyň 4800 GW artmagy

Halkara Energetika Guramasy (IEA) 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda çap edilýän ýyllyk täzelenip bilýän energiýa 2026 hasabaty bilen dünýä energiýa bazarlary baradaky çaklamalaryny täzeledi. Hasabata görä, dünýäde täzelenip bilýän energiýa çeşmelerine bolan gyzyklanmanyň artmagy bilen 2031-nji ýyla çenli umumy kuwwatynyň 4800 GW artmagyna garaşylýar.

Hormuz bogazyndaky bökdençlikler energiýa strategiýasyny nädip üýtgetdi?

Hormuz bogazynda Eastakyn Gündogardaky konfliktler sebäpli dörän uly energiýa üpjünçiliginiň kesilmegi global energiýa howpsuzlygy düşünjesini düýpgöter üýtgetdi. IEA hasabatynda bu ýagdaýyň daşary ýurtlara garaşlylygy azaltmak we içerki baýlyklara ýüzlenmek üçin ýurtlary has tutanýerli edýändigi aýdylýar. Energetika üpjünçiligindäki bu bökdençlikler hökümetlere ýerli önümçilik kuwwatyny ýokarlandyrmak üçin energiýa strategiýalaryny üýtgedip gurmagy zerur edýär.

Global ösüş garaşyşlaryny haýsy faktorlar goldaýar?

Täzelenýän energiýa çeşmeleri, häzirki energiýa krizisi başlamazdan ozal dünýäde rekord derejede ösüş tendensiýasynda bolupdy. Hökümetleriň import edilýän ýangyja garaşlylygy azaltmak we energiýa bahalarynyň üýtgemegi sebäpli ýüze çykýan ykdysady töwekgelçiliklerden goramak baradaky tagallalary bu ösüş depginini ýurtlaryň giň toparyna ýaýradýar. Energiýa howpsuzlygyny güýçlendirmek maksady, ýakyn ýyllarda gaýtadan dikeldilýän energiýa maýa goýumlarynyň dünýä derejesinde esasy üns boljakdygyny görkezýär.

IEA tarapyndan 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda neşir edilen gaýtadan dikeldilýän energiýa 2026 hasabatynda, Eastakyn Gündogarda üpjünçiligiň kesilmeginiň täsiri sebäpli ýurtlaryň içerki energiýa çeşmelerine ýüz tutýandygy we 2031-nji ýyla çenli 4800 GW kuwwatlylygy ýokarlandyrmagy maksat edinilýär. Bu amal, energiýa howpsuzlygyny import edilýän ýangyja garaşlylygyny azaltmak isleýän döwletleriň strategiýasy arkaly emele gelýär.

Halkara Energetika Guramasynyň hasabatlary, dünýädäki energiýa syýasatlaryny kesgitlemekde esasy çeşmelerden biri hasaplanýar. Countriesurtlaryň bu hasabatlardaky maglumatlara laýyklykda milli energiýa meýilnamalaryny täzeläp, bu ugurda maýa goýum höweslerini emele getirmegine we energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy boýunça halkara hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmagyna garaşylýar.

Netije

Çap edilen maglumatlar gaýtadan dikeldilýän energiýanyň diňe bir daşky gurşawy saýlamaga däl-de, eýsem strategiki zerurlyga öwrülendigini subut edýär. Energetika üpjünçiliginiň howpsuzlygyna geosyýasy töwekgelçilikleriň gönüden-göni täsir edýän döwründe içerki we durnukly çeşmelere maýa goýumlary ýurtlaryň ykdysady durnuklylygy üçin möhüm rol oýnaýar.

Mümkin täsirler

Potensial maksatlarynyň ýokarlanmagy, işiň ep-esli ýokarlanmagyna we täzelenip bilýän energiýa tehnologiýalaryny öndürýän pudaklarda tehnologiki innowasiýalaryň tizlenmegine sebäp bolup biler. Mundan başga-da, gazylyp alynýan ýangyja garaşlylygyň azalmagy bilen energiýa bahalarynda uzak möhletleýin durnuklaşma we ýurtlaryň daşary söwda balansynda gowulaşma garaşylýar.