ABŞ-da äpet düwnük barlagy: Iň ýokary töwekgelçilikli hünärmen toparlary kesgitlenildi

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda geçirilen lukmançylyk dünýäsinde giň täsir galdyran täze ylmy gözleg, hünär şertleriniň düwnük töwekgelçiligine gönüden-göni täsir edýändigini ýüze çykardy. Abraýly lukmançylyk journalurnaly JAMA -da neşir edilen gözlegde 12 milliondan gowrak adamyň ägirt uly maglumat bazasy gözden geçirildi. Gözlegçiler; Ol radiasiýa bilen gönüden-göni baglanyşykly ölüm derejesini, leýkoz, lenfoma, köp miýeloma, şeýle hem deri, döş, tiroid, prostat we merkezi nerw ulgamynyň düwnükleri ýaly jikme-jik seljerdi.

12 million adamyň ullakan maglumat bazasy gözden geçirildi

Alymlar 500-den gowrak dürli hünär toparlaryny we bu kärdäki işgärleriň ýüze çykýan daşky gurşaw faktorlaryny gözden geçirdiler. Awiasiýa pudagynyň işgärleriniň saglyk maglumatlary, esasanam uzak wagtlap belentliklerde kosmiki radiasiýa sezewar bolanlar beýleki hünärmen toparlary bilen deňeşdirildi. Tapyndylar, iş gurşawyndaky radiasiýa derejesiniň durmuş töwekgelçiligini nädip ýokarlandyrýandygyny ylmy taýdan subut etdi.

Kabin ekipa .lary we uçarmanlar uly töwekgelçilikde

Derňewiň netijesinde 500-den gowrak hünär toparynyň arasynda radiasiýa bilen baglanyşykly rak keselinden iň ýokary ölüm derejesi bolan hünäriň kabinet işgärleri bolandygy anyklandy. Howada birnäçe sagatlap oturan kabinanyň işgärleri sanawda ikinji orunda durýan uçarmanlar bilen yzarlandy. Gözleg maglumatlaryna görä, kabinet işgärleriniň radiasiýa bilen baglanyşykly rak keselinden ölmek ähtimallygy beýleki hünärmen toparlara garanyňda 50 göterim ýokarydyr. Uçarmanlarda bu ölüm howpunyň beýleki hünärlere garanyňda 36 göterim ýokarydygy kesgitlenildi.

Radiasiýa sebäpli döreýän rak keseliniň duýduryş derejeleri

Gözlegiň iň täsirli netijelerinden biri, awiasiýa pudagynyň işgärlerinde ýüze çykýan düwnük keseliniň ölümi boldy. Radiasiýa bilen baglanyşykly düwnük keseliniň her bir görnüşi sebäpli ölüm ähtimallygynyň hem, ekipa .da-da, uçarmanlarda-da "adatdan daşary ýokary" derejede bolandygy nygtaldy. Hünärmenler ýokary belentlikdäki kosmiki radiasiýadan başga-da, ukynyň kadaly bolmazlygy we sirkadanyň ritm bozulmalary bu töwekgelçilikli suraty döredýän zyýanly täsirleriň bolup biljekdigini bellediler.