ABŞ-dan Eýranyň maliýe torlaryna agyr zarba: BAE Misr BAE-de sanksiýalar

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) Gazna ministrligi, Eýranyň global maliýe ulgamyna aralaşmak synanyşyklaryna garşy täze we giňişleýin ädim ätdi. Maliýe jenaýatlarynyň öňüni alyş tory (FinCEN) Tähran administrasiýasynyň sanksiýalardan gaça durmak üçin ulanýan maliýe kanallaryny ýapmak üçin geçirilen "ykdysady aýyrmak" operasiýasynyň çäginde möhüm ädim ätdi. Şunuň bilen baglylykda, Müsürde ýerleşýän Banque Misr-iň Birleşen Arap Emirlikleriniň (BAE) şahamçasynyň ABŞ-nyň maliýe ulgamyna we habarçy bank ulgamlaryna girmegini doly bes etjek düzgün teklibi halka mälim edildi.

1.8 milliard dollar kölegeli bank traffigi şifrlenen

ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň resmi beýanynda BAE Misr BAE şahamçasynyň Eýranyň ABŞ-nyň dollarynda likwidlige girmegi üçin möhüm köpri bolup hyzmat edendigi nygtaldy. Jikme-jik gözlegleriň we maliýe seljermeleriniň netijesinde Müsür bankynyň BAE şahamçasynyň 2024-nji ýylyň ýanwaryndan 2026-njy ýylyň iýun aýyna çenli aralykda gaty şübheli pul hereketine araçylyk edendigi öňe sürüldi. Hasaplamalara görä, bank Eýran tarapyndan global sanksiýalardan ýüz öwürmek üçin döredilen kölegeli bank mehanizminiň bir bölegi hasaplanýan 103 sany gabyk kompaniýasynyň adyndan takmynan 1,8 milliard dollarlyk amal geçirdi.

Beýanatda häzirki wagtda ABŞ-nyň gaty berk sanksiýalaryna sezewar bolan Eýranyň, daşary ýurt girdejilerini gazanmak we halkara söwdasyna gatnaşmak üçin şeýle gizlin maliýe torlaryna garaşlydygy aýdyldy. Bu gabyk kompaniýalarynyň Eýranyň Goranmak ministrliginiň, Ynkylap goragçylarynyň goşunynyň we Eýranyň dini lideri Mujtaba Hameneýiniň adyndan pul ýuwmak boýunça işleri amala aşyrýan gurluşlar bilen gönüden-göni baglanyşyklydygy öňe sürüldi.

Diňe BAE şahamçasy nyşana alyndy: Global ulgam barada duýduryş

FinCEN tarapyndan taýýarlanan düzgüniň taslamasynda BAE-de işleýän Banque Misr şahamçasy "pul ýuwmak üçin esasy töwekgelçiligi döredýän" maliýe guramasy hökmünde kesgitlenildi. Bu berk çäräniň Banque Misriň beýleki ýurtlardaky esasy işlerini ýa-da şahamçalaryny öz içine almaýandygy we sanksiýanyň diňe BAE şahamçasy bilen çäklendirilendigi aýdyldy. Bu ädim, Eýran re regimeimi üçin iň möhüm maliýe durmuş ýollarynyň birini kesmäge gönükdirilendir.

ABŞ-nyň Tährana edýän basyşyny ýokarlandyrmak strategiýasy diňe şu bank bilen çäklenmedi. Beýanatda Eýranyň döwlet banky we kölegeli maliýe ulgamy bolan Bank Melli garşy goşmaça çäreleriň görülendigi habar berildi. Bu nukdaýnazardan, Bank Melli-iň Dubaýdaky bölüminiň müdiri Eýranyň raýaty Reza Muhammet Taedi sanksiýalar sanawyna girizildi. Mundan başga-da, sanksiýaly eýranly aktýorlaryň global maliýe ulgamyna girmegini aňsatlaşdyrýan Gonkongda ýerleşýän Kameng Trading Limited hem gara sanawa girizildi.

"Ykdysady çykarmak" amaly kesgitlemek bilen dowam edýär

Ministr Bessent 24-nji awgustda başlanan giň gerimli "ykdysady aýyrmak" operasiýasyna ünsi çekdi we Eýran bilen maliýe we söwda gatnaşyklaryny saklamagy talap edýän üçünji tarap ýurtlarynyň we halkara maliýe guramalarynyň ikinji derejeli sanksiýalar howpuna duçar boljakdygyny duýdurdy.