ABŞ-dan Ysraýyla ullakan ýarag iberilmegi: Trump administrasiýasy 2,8 milliard dollarlyk bomba satmaga taýynlanýar

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) prezidenti Donald Trump administrasiýasynyň soňky taryhda Ysraýyla iň giň we iň uly harby iberişleriň birini amala aşyrmak üçin çäre görendigi öňe sürüldi. Amerikan metbugatynyň abraýly neşirlerinden biri bolan ABŞ-nyň ady aýdylmadyk bir ýokary derejeli resmisine esaslanýan “Waşington Post” (WP) gazetiniň habaryna görä, iki ýurduň arasynda milliardlarça dollarlyk ullakan ok-däri satuwyna taýýarlyk soňky tapgyra ýetdi.

Taryhdaky iň uly harby paketleriň biri ýolda

Aýyplamalara görä ABŞ-nyň administrasiýasy Ysraýyla 20 müň MK-84 we 20 müň BLU-117 bombasynyň satylmagyna ýaşyl yşyk berdi. Jemi 40 müň bombany öz içine alýan bu ägirt uly harby bukja, gaçybatalga deşik häsiýetleri bilen tanalýan 20 müň I-2000 Penetrator söweş kellesiniň hem goşulmagyna garaşylýar. Soňky ýyllarda amala aşyrylan iň uly ok-däri satuwy boljak bu ägirt uly bukjanyň umumy maliýe bahasynyň 2,8 milliard dollar derejesinde bolandygy nygtalýar.

Gazada weýrançylyk döreden MK-84 bomba gün tertibine gaýdyp geldi

Satyş sanawyndaky ok-därileriň arasynda iň täsir galdyryjy zat, Ysraýylyň Gazadaky harby operasiýalarynda we raýat ilatly ýerlerine hüjümlerinde ençeme gezek ulanan MK-84 bomba. Highokarky weýran ediji güýji we weýran ediji täsiri bilen tanalýan bu bombalar, ýarylandan soň ýüzlerçe metr meýdanda metal böleklerini ýaýradyp biler. Galyň beton konstruksiýalara we polat ýaraglara aralaşmaga ukyply MK-84-ler, ýykylan ýerlerinde ullakan kraterleri döredýär we giňden weýran bolýar. Bu nukdaýnazardan, iberişe taýýarlyk halkara jemgyýetçiliginde täze jedel tolkunyny başlamaga kandidat bolup görünýär.

Kongresdäki "Litmus kagyzy" täsiri we geçmişdäki ara alyp maslahatlaşmalar

ABŞ-nyň Kongresine harby bukja barada resmi däl habarnamanyň berlendigi we resmi tassyklama işiniň ýakyn wagtda başlajakdygy mälim edildi. Bu möhüm ädim, esasanam Demokratik partiýanyň ganatynda çynlakaý düşünişmezlige sebäp bolar we "litmus synagy" bolar. Bu mesele bilen baglanyşykly beýanat beren başga bir ABŞ işgäri: "foreignhli daşary ýurt ýarag söwdasy degişli kanuny proseduralardan geçýär. Biz entek gutarmadyk satuwlar barada düşündiriş bermeýäris" -diýdi. Bu prosesi gönüden-göni tassyklamakdan saklandy:

Trump administrasiýasynyň geçmişdäki şuňa meňzeş hereketleri bu etapda ýene-de ýada düşdi. 2025-nji ýylda Trump administrasiýasy Kongresiň gözden geçiriş we tassyklaýyş mehanizmlerinden geçip, Ysraýyla 2,04 milliard dollarlyk gyssagly ýarag satuwyny gönüden-göni tassyklady. Bu karar şol döwürde Demokratlar bilen Respublikanlaryň arasynda gaty ýiti syýasy jedelleriň döremegine sebäp boldy. Täze 2,8 milliard dollarlyk paketiň şuňa meňzeş syýasy tupana sebäp bolup biljekdigi çaklanylýar.