ABŞ-Eýran Memorandumy: Täze döwür 14 makala bilen başlaýar

ABŞ bilen Eýranyň arasynda uzak wagtlap dowam eden gepleşiklerden soň 14 ýurduň arasynda iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary üýtgedip boljak düşünişmek memorandumy barada ylalaşyk gazanyldy. ABŞ-nyň ýokary derejeli resmisi bu şertnamanyň jikme-jikliklerini metbugat agzalaryna telekonferensiýada düşündirdi. Ylalaşyk iki ýurduň arasyndaky dartgynlygy azaltmakda we sebitdäki durnuklylygy üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýe.

Ylalaşygyň jikme-jiklikleri we manysy

Resmi şertnamanyň esasy maksadynyň Eýranyň ýadro ýaragyny edinmek baradaky tagallalaryny bes etmekdigini aýtdy. Bu şertnama Hormuz bogazynyň açylmagyny we Eýranyň ýadro ätiýaçlyklarynyň ýok edilmegini hem öz içine alýar. Mundan başga-da, gepleşikler Eýranyň 300 milliard dollarlyk doňdurylan gaznasyny boşatmaga başlar. Amerikanyň Birleşen Ştatlary we Eýran birek-biregiň özygtyýarlylygyna we territorial bitewiligine hormat goýmagy wada berdiler. Soňky şertnamanyň 60 günüň içinde baglaşylmagy meýilleşdirilýär we bu döwür özara razylyk bilen uzaldylyp bilner.

Möhüm zatlar: learadro ýaraglary we ykdysady kömek

Eýran ýadro ýaragyny ösdürmejekdigini ýene bir gezek tassyklady. Ylalaşygyň möhüm maddalary Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Eýranyň deňiz gabawyny aýyrmak we sebitdäki harby güýjüni azaltmak baradaky borçnamasyny öz içine alýar. Mundan başga-da, Eýranyň ýadro materiallary IAEA-nyň gözegçiligi astynda ýok edilmegi meýilleşdirilýär.

ABŞ Eýranyň ykdysady ösüşi üçin 300 milliard dollarlyk meýilnama taýýarlamagy wada berdi. Bu meýilnamanyň durmuşa geçirilmegi üçin zerur maliýe amallary we rugsatlar berler.

Sanksiýalary ýatyrmak we geljekki ädimler

ABŞ BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň we IAEA-nyň kararlaryna laýyklykda Eýrana garşy girizilen sanksiýalary ýatyrmaga razy boldy. Bu sanksiýalaryň ýatyrylmagy iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň kadalaşmagy üçin möhümdir. Iň soňky şertnamanyň BMG Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan tassyklanmagyna garaşylýar.

Netijede, bu düşünişmek memorandumy ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlygy azaltmagy we sebitdäki parahatçylyga goşant goşmagy maksat edinýär. Öňümizdäki hepdelerde geçiriljek gepleşikler ylalaşygyň soňky görnüşine ýetmegi üçin möhüm ähmiýete eýe bolar. class = "lazyload" width = "200" height = "112">