ABŞ-Eýran şertnamasy Trumpyň tassyklamagyna garaşýar

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň netijesinde möhüm ylalaşygyň gazanylandygy habar berildi. Iki ýurduň arasyndaky gepleşikleriň netijesinde häzirki ot açyşlygy uzaltmak we Eýranyň ýadro programmasy boýunça gepleşiklere başlamak üçin 60 günlük düşünişmek memorandumy barada ylalaşyk gazanylandygy mälim edildi. Şeýle-de bolsa, bu şertnamanyň güýje girmegine ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň gutarnykly tassyklamasy garaşýar. Resmileriň biri Trumpyň bu meselä baha bermek we karar bermek üçin goşmaça wagt sorandygyny aýtdy. Trumpyň soňky kararyny kabul etmezligi, bu prosesiň birneme uzaga çekip biljekdigini aňladýar.

Hormuz bogazyndaky täze düzgünler

Düşünişmek memorandumynyň çäginde Hormuz bogazynda deňiz transportyndaky çäklendirmeleri aýyrmak meýilleşdirilýär. Bu Bosforda töleg tölemezligi we ýangyn bolup biläýjek ýangyn hadysalarynyň öňüni almagy aňladýar. Şeýle hem ABŞ-nyň Harby deňiz güýçleriniň sebitdäki söwda gabawynyň täjirçilik deňiz işleri kadaly ýagdaýa gelende ýatyryljakdygy mälim edildi. Ara alnyp maslahatlaşyljak ilkinji meseleleriň arasynda Eýranyň ýokary derejede baýlaşdyrylan urany nädip ýok etmelidigi we urany baýlaşdyryş işlerine nädip gözegçilik edip boljakdygy barada pikir bar. Şeýle hem ABŞ sanksiýalary ýatyrmak we doňdurylan Eýranyň emläklerini boşatmak barada gepleşik geçirjekdigini aýtdy. Bu ädimler Eýranyň ykdysadyýetine oňyn täsir edip biler.

Prosesiň geljegi

Resmiler Tähran bilen Waşington administrasiýasynyň geçen sişenbe güni köplenç ylalaşyk gazandyklaryny, ýöne ýolbaşçylaryň gutarnykly tassyklamasynyň entek alynmandygyny aýtdy. Eýranyň wekiliýeti Tährandan zerur tassyklamalaryň alnandygyny we şertnama taýýardyklaryny habar berdi. Şeýle-de bolsa, Eýran bu aýyplamalara garşy resmi beýanat bermedi.

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky bu şertnamanyň jikme-jiklikleri sebitdäki syýasy deňagramlylygy üýtgedip biler. Trampyň tassyklamagy we ýakyn günlerde Eýranyň resmi beýanatlary prosesiň gidişini kesgitlän möhüm faktorlar hökmünde tapawutlanýar.