ABŞ-nyň prezidenti Trump, Netanýahuda Ysraýylda milli agzybirlik hökümetini gurmak üçin basyş etjekdigi aýdylýar

ABŞ-nyň prezidentine ýakyn çeşmelere esaslanýan “Yedioth Ahronoth” gazetiniň habaryna görä, ABŞ-nyň prezidenti Trumpyň Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahuny sebitdäki ýurtlar bilen kadalaşmagy göz öňünde tutýan Ybraýym şertnamasynyň giňelmegini üpjün etjek aýlawly milli jebislik hökümetini döretmäge mejbur etjekdigi öňe sürüldi. ABŞ çeşmeleri, Trumpyň parlament saýlawlaryndan öň Netanýahunyň beren goldawy üçin kompensasiýa talap etmekden ýüz öwürmejekdigini habar berdiler.

Trump täze hökümetde haýsy atlary islemeýär?

ABŞ-nyň prezidenti Trumpyň sagçy Milli Howpsuzlyk ministri Ben-Gwir we Maliýe ministri Bezalel Smotriçiň meýilleşdirilen hökümete gatnaşmazlygy üçin ähli serişdeleri ulanjakdygy nygtaldy. Ben-Gvir bilen hökümetiň Waşington administrasiýasy tarapyndan saýlamajakdygy aýdylmady.

Ysraýyl saýlawlarynda iň soňky ýagdaý we koalisiýa prosesi

Ysraýylda dowam edýän sesleri sanamak prosesinde sesleriň 76,8 göterimi tamamlanan hem bolsa, premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň ýolbaşçylygyndaky blog 54 orna, Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky oppozisiýa blogy 47 orna ýetdi. Arap partiýalarynyň 19 orny bolan häzirki tablisada 120 orunlyk mejlisde hökümet gurmak üçin zerur bolan 61 deputatyň köpüsine hiç bir partiýanyň ýetip bilmedigi görünýär.

Ysraýylda geçirilen parlament saýlawlaryndan soň sesleriň sanalmagy dowam edýärkä, ABŞ-nyň prezidenti Trumpyň herekete geçjekdigi we Netanýahuny oppozisiýa bilen aýlanýan milli jebislik hökümetini döretmäge mejbur etjekdigi öňe sürüldi, sebäbi hiç bir blog özbaşdak häkimiýete gelmek üçin zerur köplügi üpjün edip bilmez. “Yedioth Ahronoth” gazetiniň beren maglumatlaryna görä, bu ädimiň esasy sebäbi Ybraýym şertnamasynyň giňelmegi we sebitdäki ýurtlar bilen kadalaşdyrmak prosesiniň dowam etmegi.

Ysraýylda hökümet gurmak prosesi, prezidentiň saýlaw netijeleri gutarandan soň parlamentdäki partiýalaryň ýolbaşçylary bilen geňeşmeleri arkaly emele gelýär. Sufficienteterlik köplügi alyp bilmeýän taraplar koalisiýa gepleşikleri arkaly hökümet gurmaga synanyşýarlar we halkara gatnaşyjylaryň diplomatik gatnaşyklary hem bu işde täsirli bolup biler.

Netije

Saýlaw netijeleriniň häzirki görnüşindäki kynçylyklary görkezýändigi, daşarky basyşlaryň Ysraýyl syýasatynda hökümet gurluşynda aýgytly rol oýnap biljekdigini görkezýär. Hususan-da, ABŞ-nyň sebit strategiýalaryna laýyk gelýän ministrler kabinetine garaşmak, Netanýahunyň syýasy hereketlerini çäklendirýän faktor hökmünde tapawutlanýar.

Mundan başga-da, sagçy şahsyýetleriň täze hökümetden aýrylmagy baradaky talap Ysraýylyň içerki syýasy deňagramlylygyny we arap ýurtlary bilen diplomatik gatnaşyklaryny üýtgedip biler. Bu ýagdaýa Ysraýylyň sebit kadalaşdyrmak maksatlary bilen içerki syýasy ideologiýalaryň arasyndaky gapma-garşylygyň beýany hökmünde garamak bolar.

Mümkin täsirler

ABŞ-nyň bu ugurdaky basyşy Ysraýylyň içerki syýasatynda koalisiýa gepleşikleriniň ugruny düýpgöter üýtgedip biler we Netanýahuny oppozisiýa bilen stoluň başynda oturmaga mejbur edip biler. Bu ýagdaý sagçy partiýalaryň hökümetden we Ysraýyldan daşarda galmagyna sebäp bolup biler we daşary syýasatda has ýaraşykly garaýyş alyp barar.

Beýleki tarapdan, bu gatyşma Ysraýyl jemgyýetinde özygtyýarlylyk jedellerine sebäp bolup biler we Netanýahuna çynlakaý syýasy basyş edip biler. Sebitdäki kadalaşdyrmak prosesleriniň çaltlaşmagyna garaşylýandygyna garamazdan, bu ýagdaýyň Ysraýylyň içindäki syýasy polýarlaşmagy çuňlaşdyrmagy hem mümkindir.