Agzalyk tölegleri bilen soltanlyk: Söwda palatasynyň we kärdeşler arkalaşyklarynyň prezidentleriniň millionlarça aýlygy

Türkiýedäki işçileriň, döwlet işgärleriniň we söwdagärleriň hukuklaryny goramak üçin işleýän kärdeşler arkalaşyklarynyň we palatalaryň başlyklarynyň alýan astronomiki aýlyklary jemgyýetiň iň möhüm gün tertibine öwrüldi. Palatanyň we kärdeşler arkalaşygynyň wekilleriniň her aý öz agzalaryndan millionlarça lira mejbury tölegleri ýygnaýan, hödürleýän hyzmatlary üçin tölegleri aýyrýan we iň pes aýlyk derejesinde ýaşaýan iň pes girdeji toparyndaky işçileriň paýyndan aýyrýan girdejileri haýran galdyrýar. Bu girdejiler, aýlyk haklary, şeýle hem ofis öwezini dolmak, kömek pullary, bonuslar, üstünlik baýraklary we okuw tölegleri bilen bilelikde millionlarça lira gymmat bahaly durmuş derejesini getirýär. Bu ýagdaý, gazanç etmek üçin göreşýän söwdagärleriň we işçileriň uly seslenmesine sebäp bolýar.

Kanuny çäklendirmesiz aýlyklar we goşmaça girdeji çeşmeleri

Türkiýedäki hereket edýän kanunçylyga görä, palatanyň we kärdeşler arkalaşygynyň prezidentleriniň aýlyklarynda kanuny taýdan ýokary çäk ýok. Bu ýagdaý prezidentleriň girdejileriniň aşa çeýe we gözegçiliksiz ýokarlanmagyna ýol açýar. Aýlyk haklary Edaralaryň agzalarynyň sanyna, hereket edýän iň pes aýlyk mukdaryna, dahylly kärdeşler arkalaşygynyň düzgünnamasyna we delegasiýa kararlaryna baglylykda üýtgeýär. Umumy ýygnaklarda kagyz ýüzünde kesgitlenen esasy aýlyk, agzalaryň sanyna baglylykda 30,030 TL bilen 300,300 TL arasynda üýtgeýär. Şeýle-de bolsa, bu sanlar diňe buzuň uçy. Peýdanyň öwezini dolmak, wekilçilik tölegi, gatnaşmak üçin töleg we dürli kömek pullary goşulanda, ýüze çykýan surat has täsirli ölçege ýetýär.

Döwlet işgärleri we kärdeşler arkalaşyklaryndaky geň tapawutlar

Gözlegler we ýaýradylan maglumatlar, döwlet işgärleri kärdeşler arkalaşyklarynda prezidentleriň aýlyklarynyň goşmaça tölegler bilen 500 müň TL derejesine ýetendigini görkezýär. Kärdeşler arkalaşyklarynda bu sanlar has ýokary derejelere çykýar we aýda 1 million TL we 1,5 million TL bolýar. Kärdeşler arkalaşyklarynyň we palatalaryň köpüsi aç-açanlyk ýörelgesine ters gelýän bu astronomiki şahsyýetleri halkdan gizlemegi makul bilýärler. Hatda umumy ýygnaklarda-da agzalaryna arassa aýlyklaryny aýan etmekden saklanýan ýolbaşçylaryň sany ep-esli.

"Bal aýlygy" kyn söwdagärleriň we işçileriň gozgalaňy

Inflýasiýa garşy satyn alyş güýji günsaýyn ýitirýän işçiler we ýokary çykdajylar bilen ýaşamaga synanyşýan söwdagärler bu "bal" aýlyk ulgamyna garşy çykýarlar. Hususan-da söwdagärleriň wekilleri palatanyň prezidentiniň edarasynyň hyzmat ediş ýerine däl-de, girdeji çeşmesine öwrülendigini öňe sürýärler. Söwdagärler sistema reaksiýa bildirýärler: "Häzirki wagtda hatda iň kiçi palatanyň prezidenti hem azyndan 300 müň TL aýlyk alýar. Şonuň üçin palatanyň başlygy bolmak we bu aýlyklary almak üçin uly ýaryşlar bolýar". Beýleki bir tarapdan, işçiler iň pes aýlyklaryndan alynýan tölegleriň kärdeşler arkalaşyklarynyň prezidentleriniň kaşaň resmi ulaglaryna we million dollar öwezini dolmagyna ýol berilmeýär.