Altyn maýa goýujylaryň gözi Fed-de däl, ABŞ-nyň 40 trillion dollarlyk ägirt uly spiralynda

Dünýädäki altyn bazarlary işjeň hepdäni yzda galdyransoň, maýadarlaryň ünsi ýakyn günlerde yglan ediljek 25 göterim göterim derejesiniň ýokarlanmagyna gönükdirildi. Bu umyt, gyzyklanma bildirýän gymmat bahaly metallara basyş etmegi dowam etdirýär. Şeýle-de bolsa, teňňäniň beýleki tarapyna seredenimizde, ABŞ ykdysadyýetiniň geljegine howp salýan has çuňňur krizisi görýäris: Döwlet karzy we obligasiýa göterim derejeleriniň ýokarlanmagy.

Obýekt bazaryndaky garaşylmadyk üýtgeme we 5 göterim çäk

ABŞ-nyň Gazna ministrligi, bazarlary köşeşdirmek üçin geçen hepde ABŞ-nyň uzak möhletli obligasiýalaryny 5,1 milliard dollar satyn aldy. Bu ädim teoretiki taýdan uzak möhletli obligasiýa göterim mukdaryny peselder diýlip garaşylsa-da, bazara ters şemal öwüsdi. ABŞ-nyň 10 ýyllyk obligasiýa göterim mukdary hepdäni 4,97 göterim bilen ýapdy we soňky üç ýylda iň ýokary derejä ýetdi. Maliýe seljerijileri göterim derejeleriniň 5 göterimden geçmeginiň diňe wagt gerekdigini mälim etseler-de, bu ýagdaýyň Waşington administrasiýasy üçin has köp karz çykdajylaryny döredjekdigini görkezýärler.

ABŞ-nyň jemgyýetçilik karzy 40 trillion dollardan geçýär

Bazarlar Federal ätiýaçlyk bankynyň pul syýasaty ädimlerine gönükdirilen hem bolsa, ABŞ-nyň gurluş çykdajylary krizisi günsaýyn çuňlaşýar. Geçen hepde ABŞ-nyň umumy bergisi resmi taýdan 40 trillion dollardan geçdi. Diňe bu ägirt uly karz ýüküniň ýyllyk göterim we maliýeleşdiriş çykdajylary 1 trillion dollardan geçýär. Mundan başga-da, bu kanun taslamasynyň hasam ösmegi gutulgysyz bolup görünýär. Aslynda, öňki prezident Donald Trump orta aralyk saýlawlarynda ýeňiş gazanyp we Senatyň gözegçiligini saklasa, ABŞ-nyň her bir uly raýatyna 5000 dollar nagt tölemegi wada berdi. Bu wadanyň durmuşa geçirilmegi ABŞ-nyň býudjetine 1 trillion dollar täze karz ýüküni gönüden-göni goşmagy aňladýar.

Federal ätiýaçlyk ulgamynyň göterim derejesi öz býudjetine zarba urýarmy?

Bu garaňky surat, ABŞ ykdysadyýetiniň şeýle ýokary göterim derejelerine näçe wagt çydap biljekdigi baradaky soragy ýada salýar. Federal ätiýaçlyk ulgamy inflýasiýa haýwanyna garşy göreşmek üçin göterim derejesini ýokarlandyrmak üçin ýarag ulanmak islese-de, ýurduň ýaramazlaşýan maliýe balansy hereket ediş otagyny çynlakaý çäklendirýär. Göterim göterimleriniň ýokarlanmagy diňe bir sarp edijileriň we hususy pudagyň karz çykdajylaryny ýokarlandyrmaýar; Şeýle hem, hökümetiň bar bolan bergilerini yzyna almagy gaty gymmatlaşdyrýar. Şonuň üçin merkezi bankyň inflýasiýany güýçlendirmek üçin ädýän her bir ädimi Waşingtonyň karz ýüküni hasam çydap bolmajak derejä çenli ýokarlandyrýar.

Altyn maýa goýujylar üçin hakyky töwekgelçilik indiki 1 trillion dollar

Ygtybarly ýer gözleýän altyn maýadarlar indi bu makroykdysady töwekgelçilikleri has ýakyndan seljerip başladylar. Gysga möhletli göterim derejesiniň ýokarlanmagy käbir maýadarlary altyndan uzaklaşdyrsa-da, ABŞ-nyň karz spiralynyň ösmegi bilen altynyň fiziki we garaşsyz aktiw hökmünde ähmiýeti has köp ara alnyp maslahatlaşylýar. Geljek döwürde altyn bahalarynyň ugruny kesgitlän esasy faktor, ABŞ-nyň karzyna goşuljak indiki 1 trillion dollar haçan we nädip geljekdigi, ABŞ-nyň 25 göterim göterim nyrhy däl-de, eýsem haçan geljekdigi bolar.