Arassa energiýa geljeginde jemgyýetiň roly: IEA hasabaty

Halkara Energetika Guramasy ( IEA ) Europeanewropa Komissiýasynyň goldawy bilen taýýarlanan hasabatda arassa energiýa geçişine jemgyýetiň gatnaşmagynyň möhümdigini aýtdy. "Arassa energiýa elýeterliligini giňeltmek we kabul etmek üçin iň oňat tejribe" ady bilen çap edilen bu hasabat, durnukly energiýa geçişine jemgyýetiň gatnaşmagynyň möhüm roluny açýar.

Arassa energiýa özgertmelerinde syýasatyň we jemgyýetiň roly

Hasabatda diňe arassa energiýanyň kabul edilmeginde tehnologiki täzelikleriň ýeterlik däldigi aýdylýar; Şeýle hem özüni alyp baryş we gurluş üýtgemeleriniň zerurdygy aýdylýar. Bu nukdaýnazardan üç esasy ugurda: syýasat, jemgyýet we pudaklarda bir wagtda ädimleriň edilmelidigi nygtalýar. Höweslendiriji mehanizmler, düzgünler we habarlylyk kampaniýalary syýasatçylara hödürlenen tekliplerde birinji orunda durýar. Jemgyýet ölçeginde okuw çäreleri we ýerli jemgyýetleriň karar bermek işlerine gatnaşygyny artdyrmak maslahat berilýär.

Global amaly mysallar

Hasabat dürli ýurtlardan 55 amaly mysal arkaly syýasatçylara teklipleri hödürleýär. Mysal üçin, Hindistanda "Mission LiFE" maksatnamasy durnukly sarp ediş endiklerini höweslendirýär, "PM Surya Ghar" programmasy bolsa 10 million maşgala üçekdäki gün panellerini oturtmagy maksat edinip, energiýa elýeterliligini ýokarlandyrýar. Şonuň ýaly-da, Hytaý synag şäher goşundylary bilen transportda elektrikleşdirmegi giňeltmek arkaly energiýa netijeliligini ýokarlandyrýar. Hytaýda energiýa belligi ulgamynyň kömegi bilen soňky 20 ýylda 4,28 trillion kilowat sagatdan gowrak elektrik energiýasynyň tygşytlanandygy bellendi.

Ösüp barýan ýurtlarda arassa energiýa elýeterliligi

IEA hasabatynda dünýäde takmynan 750 million adamyň elektrik togundan peýdalanyp bilmeýändigi we 2 milliarddan gowrak adamyň arassa nahar tehnologiýalaryna girip bilmeýändigi bellenilýär. Bu nukdaýnazardan, esasanam Afrikada arassa energiýa elýeterliligini ýokarlandyrmagyň ähmiýeti nygtalýar. 26ewropa Bileleşigi tarapyndan 2026-2032-nji ýyllar aralygynda durmuşa geçiriljek Sosial Howa Gaznasy, energiýa garyplygyndan ejir çeken öý hojalygyna we kiçi kärhanalara goldaw bermegi maksat edinýär. Bu özgeriş, ekologiýa we ykdysady taýdan durnukly gelejek üçin möhüm ähmiýete eýe.

Netijede jemgyýetiň arassa energiýa geçişine işjeň gatnaşmagy tehnologiki innowasiýalar ýaly möhümdir. Bu özgerişlik diňe bir daşky gurşawa peýdaly bolman, eýsem sosial we ykdysady ugurlarda-da uly täsir edip biler.