Awtoulag pudagynda 2026-njy ýylyň birinji ýarymy nähili boldy? Önümçilik, eksport we bazar derňewi

Türk awtoulag pudagynyň esasy guramasy bolan Awtoulag senagaty birleşigi (OSD), 2026-njy ýylyň ilkinji alty aýynda (ýanwar-iýun) köpçülikleýin önümçilik, eksport we bazar maglumatlary bilen paýlaşdy. Maglumat berlen maglumatlar pudagyň global we ýerli dinamikalara nähili täsir edendigini ýüze çykarsa-da, söwda ulaglary segmentindäki dinamika we ýolagçy awtoulag segmentindäki gysyş ünsi özüne çekdi.

Awtoulag önümçiliginde täjirçilik awtoulaglarynyň doping we kuwwatlyk derejesi

firstylyň birinji ýarymynda Türkiýede awtoulag önümçiliginiň umumy mukdary geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 6 göterim azaldy we 663 müň 397 birlige ýetdi. Diňe awtoulag önümçiligini göz öňünde tutsak, 16 göterim azalmak 368 müň 480 birlige ýetdi. Oba hojalygy üçin zerur bolan traktor önümçiligi göz öňünde tutulanda, liniýadan çykýan ulaglaryň umumy sany 673 müň 611 birlige ýetdi.

passengerolagçy ulaglarynyň azalmagyna garamazdan, söwda ulaglary toparynda oňyn ösüş gazanyldy. Täjirçilik ulaglarynyň önümçiligi ýylyň ilkinji 6 aýynda 10 göterim ýokarlanandygyna garamazdan, bu ösüş agyr söwda ulaglary toparynda 9 göterim, ýeňil söwda ulaglarynda 10 göterim ýokarlandy. Bu döwürde türk awtoulag pudagynyň umumy ulanylyş derejesi 62 göterim hökmünde ölçenildi. Kiçi segmentlere, kuwwatyň ulanylyşyna esaslananda; Lighteňil ulaglarda (awtoulaglaryň we ýeňil söwda ulaglarynyň jemi) 63 göterim, ýük awtoulaglarynda 60 göterim, awtobus-midibus toparynda 69 göterim we traktor önümçiliginde 27 göterim boldy.

Eksportda öňdebaryjylyk saklanýar: Gymmatyň ýokarlanmagy dowam edýär

Eksport frontundaky mukdar taýdan gysylma ýüze çykan hem bolsa, walýuta akymy taýdan oňyn surat ýüze çykdy. Januaryanwar-iýun aýlarynda awtoulag eksportynyň umumy mukdary geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 12 göterim azaldy we 462 müň 552 birlige ýetdi. Bu döwürde ýolagçy awtoulag eksporty 27 göterim ýitirilen bolsa, täjirçilik ulaglarynyň eksporty 8 göterim, traktor eksporty 26 göterim ýokarlap, 6 müň 653 birlige ýetdi.

Türk eksportçylary ýygnagy (TİM) tarapyndan paýlaşylan maglumatlara görä, awtoulag pudagy 1726 göterim paý bilen 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda umumy eksportda öňdebaryjy ornuny üstünlikli saklapdyr. Pudagyň umumy eksport girdejisi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 4 göterim ýokarlap, 20,8 milliard dollara ýetdi. Uludağ Awtoulag senagaty eksportçylary birleşiginiň (OİB) maglumatlaryna görä, bu döwürde awtoulag eksporty 7 göterim azaldy we 5,4 milliard dollara ýetdi. Beýleki tarapdan, esasy senagat eksporty 2 göterim, üpjünçilik pudagynyň eksporty dollar nukdaýnazaryndan 5 göterim ýokarlandy.

Içerki bazardaky gysyş: Satuwda ýerli paý näme?

Türkiýanyň içerki bazarynda ýokary göterim derejeleriniň we ykdysady berkitme ädimleriniň täsiri sebäpli gysyş tendensiýasy öňe çykdy. 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda awtoulag bazary, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 8 göterim azaldy we 577 müň 583 birlik derejesinde galdy. Awtoulaglar babatynda bazar 10 göterim azaldy we 440 müň 234 birlige ýetdi.

Söwda ulaglary bazary hem umumy peseliş tendensiýasyna uýgunlaşdy. Söwda ulaglarynyň umumy bazary 3 göterim azalsa-da, agyr söwda ulaglary bazary 8 göterim, ýeňil söwda ulaglary bazary 2 göterim azaldy. Bu döwürde içerki bazardaky içerki ulag islegleri hem aýdyň boldy. Satylan ýolagçy awtoulaglarynda içerki önümçilik ulaglarynyň paýy 35 göterim, ýeňil söwda ulaglary bazaryndaky içerki önümçiligiň paýy 23 göterim boldy.