Birinji aýaly Erdogan: Zol galyndylary ýaşaýyş medeniýetimiziň bir bölegi bolmaly

BMG-nyň Zol galyndylary ýokary derejeli şahsyýetler geňeşiniň başlygy, birinji aýaly Emine Erdogan, 2026-njy ýylyň 12-nji noýabrynda Antalýada geçirilen COP31 liderleriniň sammitiniň çäginde geçirilen "nol galyndylar, aýlaw we metan-liderleriň tegelek stol" ýygnagyna gatnaşdy. Baş sekretar Antonio Guterres.

Nol galyndy hereketi haýsy öwrülişigi maksat edinýär?

Birinji aýaly Erdogan howanyň üýtgemegine garşy göreşiň diňe tehniki çäreler bilen çäklenmeli däldigini we munuň mentalitetiň üýtgemegini talap edýändigini aýtdy. Zol galyndylary hereketiniň bereketlere, zähmet we tebigata bolan hormata esaslanýandygyny belläp, Erdogan "Nol galyndy düşünjesini indi ideýa däl-de, eýsem durmuşymyzyň aýrylmaz bölegine öwürmelidiris"

COP31 sammitinde görnükli habarlar haýsylar?

Birinji hanym Erdogan, ýygnaga goşan goşantlary üçin gatnaşyjylara minnetdarlyk bildirdi we COP31 liderleriniň sammitiniň açylyş maksatnamasy barada ýazgy paýlaşdy. "Dialog, ylalaşyk, hereket! COP31 topragy, suwy we adam ömrüni goraýan ädimler bilen many alar" -diýip, prezident Erdoganyň çykyşyndan parçalary öz içine alýardy.

Antalýada geçirilen sammitde BMG-nyň Zol galyndylary ýokary derejeli şahsyýet geňeş geňeşiniň başlygy, birinji aýaly Emine Erdogan, COP31 prezidentiniň we Halkara energiýa gullugynyň wekilleri bilen duşuşdy we tegelek ykdysadyýet strategiýalaryny ara alyp maslahatlaşdy. Howanyň üýtgemegine garşy göreşde global hyzmatdaşlygyň ähmiýeti ara alnyp maslahatlaşylan ýygnakda galyndylary dolandyrmak we zyňyndylary azaltmak boýunça çözgütler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Zol galyndylary taslamasy, Türkiýeniň ýolbaşçylygynda Birleşen Milletler Guramasynda global herekete öwrüldi we çeşmeleriň netijeliligini we dowamly sarp ediş endiklerini wagyz etmegi maksat edinýär. Bu nukdaýnazardan degişli guramalar we halkara guramalar galyndylary dikeltmek we daşky gurşawyň hapalanmagynyň öňüni almak üçin dürli syýasatlary we hereket meýilnamalaryny durmuşa geçirmegi dowam etdirýärler.

Zir-zibili görmek sosial endikleri nädip üýtgedip biler?

Emine Erdogan tarapyndan bellenen mentalitetiň üýtgemegi, aýratyn sarp ediş endiklerinden başlap senagat önümçiligine çenli köp ugurda "galyndylaryň öňüni almak" medeniýetini döretmegi maksat edinýär. Bu çemeleşme diňe bir daşky gurşawy goramak bilen çäklenmän, eýsem ykdysady çeşmelerden has netijeli peýdalanmaga mümkinçilik berjek durmuş ýörelgesi hökmünde hem tapawutlanýar.

Halkara howa syýasaty ýerli ykdysadyýete nähili täsir edýär?

COP31-iň çäginde kabul edilen kararlar we tegelek ykdysadyýete ünsi geljek döwürde önümçilik we önümçilik proseslerinde galyndylary dolandyrmagyň has berk standartlarynyň durmuşa geçirilmegine sebäp bolup biler. Bu, çeşmeleriň netijeliligini ýokarlandyrýan kärhanalaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyryp biler, şeýle hem uglerod we metanyň zyňyndy maksatlaryna laýyklykda täze tehnologiki maýa goýumlaryny getirip biler.