CHP-de adatdan daşary Kongres jedeli: Çözgütmi ýa-da Stalemate?

Hande Atylgan ANKARA - Respublikan Halk Partiýasynyň (CHP) içindäki syýasy dartgynlyk, toparyň başlygy Özgür Özel partiýany adatdan daşary gurultaýa alyp barmak üçin gol çekmek işine başlanda, täze bir ölçege eýe boldy. Şeýle-de bolsa, bu ädimiň syýasy we kanuny netijeleri jedel meselesidir. Kemal Kılyçdaroğlu kazyýet karary bilen gaýtadan başlyklyk eden hem bolsa, adatdan daşary gurultaý geçirip boljakdygy ýa-da geçirilse-de, Kılyçdarogluny wezipesinden aýyrjakdygy entek belli däl. Kılyçdaroglunyň tarapdarlary häzirki seresaplylyk karary bilen gurultaýyň mümkin däldigini öňe sürseler-de, Özeliň topary bu işiň, hatda kazyýetiň üsti bilen ýeterlik delegatyň goly bilen hem bolup biljekdigini öňe sürýär.

Adatdan daşary Kongres mümkin bolup bilermi? Adwokatlaryň köpüsi adatdan daşary gurultaýyň bolup biljekdigini aýdýarlar, ýöne Kılyçdaroglunyň kararynyň täsiri dowam eder. Bu ýagdaý, partiýadaky krizisi çözmegiň kanuny däl-de, syýasy ylalaşyk arkaly mümkindigi baradaky pikiri goldaýar.

Kılyçdaroğlunyň iň uly surnaý kartoçkasy, kazyýetiň kararyny ýatyrmak. Bu karar oňa adatdan daşary ygtyýarlyklar berýän bolsa-da, tarapdarlary bu ýagdaýa garşy çykmagyny dowam etdirýärler. Garşy çykmak prosesi dowam edýärkä, partiýanyň geljegi baradaky näbellilikler hem artýar.

Delegat gollary we hukuk prosesi

Özeliň topary ýeterlik delegat gollaryny ýygnap adatdan daşary gurultaýa mejbur etmek isleýär. Muňa garamazdan, Kılyçdaroglunyň ätiýaçlyk karary bu etap üçin esasy päsgelçilik bolup durýar. Hünärmenler adatdan daşary gurultaý geçirmek üçin başlygyň gollary göz öňünde tutmalydygyny, ýogsam raýat parahatçylyk kazyýetine ýüz tutup boljakdygyny aýdýarlar.

Appokary kazyýetiň öňki prokurory Ömer Faruk Eminağaooglu delegatlaryň gollary ýygnanandan soň, başlygyň hiç hili karary ýokdugyny we kongresi çagyrmalydygyny aýtdy. Partiýa Tertipnamasynyň 48-nji maddasynda başlygyň bu işdäki orny anyk kesgitlenýär.

Partiýanyň içindäki oppozisiýa we iki CHP

CHP-däki oppozisiýa hereketi partiýada iki dürli ganatyň gapma-garşylygyna sebäp boldy. Dos. Dikl uniwersitetiniň hukuk fakultetiniň prof. Doktor Wahap Koşkun partiýada hakykatdanam iki aýry CHP-iň bardygyny aýtdy. Partiýanyň içindäki diliň gatylaşmagy we eglişik mümkinçiliginiň azalmagy krizisiň çözgüdini hasam kynlaşdyrýar.

Başlygyň adatdan daşary gurultaý çagyrmak borjy kanuny näbelliliklere garamazdan dowam edýär. Processokary Kazyýetiň bu işdäki roly we kanuny öňünden aýdyp bolmajaklygy partiýanyň geljegine uly täsir edýär.

Courtokary Kazyýet we kazyýet işiniň netijeleri

Courtokary Kazyýetiň karar baradaky ikirjiňlenmeleri çözmegine garaşylsa-da, kazyýet işiniň nähili tamamlanjakdygy bilesigeliji mesele. Öňki Adalat ministri Hikmet Sami Türk bu kararyň kanuny agdarlyşykdygyny we Courtokary Kazyýetiň bu ýagdaýy düzetmelidigini öňe sürdi. Türkiň pikiriçe, häzirki ýagdaýyň çözgüdi gurultaýda.

CHP-däki häzirki ýagdaýa baha bermek bilen, doktor Wolkan Aslan seresaplylyk karary kongresiň geçirilmegine päsgel bermeýär. Şeýle-de bolsa, delegatlaryň islegi aýgytly boljak bu işde syýasy partiýalaryň gurluşynyň beýle seresaplylyk kararlaryna laýyk gelmeýändigini görkezýär. Partiýanyň iki ganatynyň arasyndaky dartgynlyk, ähtimal ylalaşyk arkaly çözülmese, dowam etdirjege meňzeýär. Courtokary Kazyýetiň kabul eden kararlary we kazyýet işleriniň netijeleri partiýanyň dolandyryş gurluşyny we geljekki syýasy strategiýalaryny emele getirip biler.

Netijede, CHP-de häzirki krizis syýasy we hukuk dinamikasy taýdan çylşyrymly gurluşa eýe. Partiýanyň geljegi bu dinamikanyň dolandyrylyşyna bagly bolar. Eger ylalaşyk gazanylmasa, partiýadaky bölünişik hasam çuňlaşar we bu CHP-nyň syýasy arenadaky täsirini azaldyp biler.