Citizen Lab hasabaty: Ysraýyl kompaniýalarynyň içaly programma üpjünçiligi Al Jazeera işgärlerini nyşana aldy

Kanadanyň Toronto uniwersitetiniň çäginde işleýän raýat laboratoriýasy 15-nji oktýabrda neşir edilen gözleginde Al Jazeera işgärlerine degişli azyndan 45 enjamyň Ysraýylda ýerleşýän Kandiru tarapyndan işlenip düzülen içaly programma üpjünçiligine gönükdirilendigini habar berdi. Derňewler bu hüjümleriň Ysraýylyň “Discover-Tech” atly sanly mahabat kompaniýasynyň üsti bilen amala aşyrylandygyny we ulanyjylaryň haýsydyr bir baglanyşyga basmazdan enjamlaryň aralaşandygyny ýüze çykardy.

Içaly programma üpjünçiligi mahabat torlaryna nädip aralaşdy?

Gözlegçiler içaly programma üpjünçiliginiň ulgamda zyýanly kodlary öz içine alýan mahabatlar görkezilende ulgamdaky howpsuzlyk gowşaklyklaryndan peýdalanyp gurlandygyny anykladylar. Raýat laboratoriýasynyň müdiri Ron Deibert, “Discover-Tech” kompaniýasynyň mahabat araçysynyň ady bilen täjirçilik içaly programma üpjünçiligini nyşanalara ýetirmekde araçy hökmünde çykyş edýändigini aýtdy. Al Jazeera Media Network 15-nji oktýabrda eden çykyşynda hüjümleri ýazgardy we ulgamlaryny goramak üçin zerur çäreleri görendiklerini we jogapkärleriň jogapkärçilige çekilmelidigini aýtdy.

journalistsurnalistlere garşy kiber howplar dowam edýärmi?

Hünärmenler journalistsurnalistleri nyşana almagyň habar çeşmeleriniň açylmagyna we gizlin işleriň öwrenilmegine sebäp bolýandygyny duýdurýarlar. Marokkanyň emeli intellekt we maglumat howpsuzlygy boýunça hünärmeni Muhsin al-Hudeýsi şular ýaly kiber işleriň belli bir gyzyklanmalara howp salýan metbugat guramalaryna garşy yzygiderli alnyp barylýandygyny aýtdy. Al-Hudeysi, NSO toparynyň Pegasus programma üpjünçiligi bilen ozal bolup geçen şuňa meňzeş wakalary ýatlap, metbugat hünärmenleriniň sanly howpsuzlyk strategiýalaryny güýçlendirmelidigini aýtdy.

15-nji oktýabrda neşir edilen “Citizen Lab” -yň gözlegleri, Al Jazeeradaky 45 enjamyň 2024-nji we 2025-nji ýyllarda Ysraýyldan gelip çykýan içaly programma üpjünçiliginiň zyýanlydygyny subut etdi. Hüjümler ulanyjylaryň özara täsirini talap etmeýän “nol basmak” usuly bilen amala aşyryldy.

Kiberhowpsuzlyk pudagynda işleýän guramalar metbugat guramalaryny we jemgyýetçilik guramalaryny sanly howplardan goramak üçin öňdebaryjy howpsuzlyk protokollarynyň durmuşa geçirilmelidigini aýdýarlar. Ulanyjylaryň näbelli çeşmelerden gelýän mazmuna seresap bolmagy we esasy howpsuzlyk amallaryny kabul etmegi şahsy maglumatlary goramak üçin edilmeli ilkinji ädimleriň biridir.

Netije

Gözlegleriň netijeleri, sanly mahabat ulgamlarynyň indi diňe marketing maksatlary üçin däl, eýsem döwletler ýa-da hususy gatnaşyjylar tarapyndan gözegçilik guraly hökmünde hem ulanylyp bilinjekdigini görkezýär. Bu ýagdaý, internetdäki mahabat torlarynyň howpsuzlygynda çynlakaý gowşaklygyň bardygyny we metbugat guramalarynyň sanly infrastrukturasynyň hemişe howp astyndadygyny görkezýär.

isticurnalistiki çäreleri goramak diňe bir fiziki howpsuzlyk bilen çäklenmän, sanly maglumatlaryň gizlinligi bilen hem gönüden-göni baglanyşyklydyr. Netijeler, kiberhowpsuzlyk çäreleriniň indi şahsy tagallalardan has ýokarydygyny we korporatiw derejede ösen goranyş strategiýalaryny talap edýändigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Bu ösüş, dünýädäki köpçülikleýin habar beriş guramalarynyň mahabat torlaryna we sanly hyzmatdaşlyga has seresaply çemeleşmegine sebäp bolup biler. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň hünärmenleriniň kiberhowpsuzlyk baradaky düşünjesi artdygyça, edaralara içerki howpsuzlyk gözegçiligini hasam berkitmäge garaşylýar.

Mundan başga-da, içaly programma üpjünçiligini öndürýän kompaniýalara we bu programma üpjünçiligini araçy hökmünde paýlaýan mahabat kompaniýalaryna garşy halkara hukuk we ahlak basyşlary artar. Kiberhowpsuzlyk tehnologiýalarynyň jemgyýetçilik pikirini dolandyrmak ýa-da saýlaw proseslerine goşulmak mümkinçiligi döwletleri bu ugurda has berk düzgünleri girizmäge itergi berip biler.