Courtokary Kazyýetiň millionlar baradaky karary: Sarp edijiler bank amallarynda BSMV töleýärler

Bank we ätiýaçlandyryş amallary salgyt (BSMV) tölegleri barada Courtokary Kazyýetden uzak wagt bäri maliýe pudagy bilen bank müşderileriniň arasynda çynlakaý jedel bolup, millionlarça sarp edijini ýakyndan gyzyklandyrýan möhüm karar geldi. Courtokary Kazyýet bank amallaryndan gelip çykýan bu salgyt ahyrky netijede sarp ediji tarapyndan tölenmeli diýen karara geldi. Bu deslapky karar 2026-njy ýylyň 22-nji iýulyndaky Resmi gazetde çap edilip resmi taýdan güýje girdi.

Karz göterimi, ätiýaçlandyryş baýraklary, walýuta amallary we kärendesi ýaly köp sanly maliýe hyzmatlaryndan alnan girdejilerden toplanan BSMV, "bank ýa-da müşderi salgyt tölemelimi" diýen jedel bilen ençeme ýyl bäri kazyýetiň gün tertibinde. Courtokary Kazyýetiň bu soňky karary bu mesele bilen baglanyşykly näbellilikleri ýok etjek öwrüm nokady boldy.

Antalýanyň ýerli kazyýeti sarp edijiniň hukugyny tapdy

Kazyýet işine sebäp bolan waka Antalýada bolup geçdi. Bank müşderisi, sarp eden karzy sebäpli ondan ýygnan BSMV mukdarynyň yzyna gaýtarylmagyny talap edip kazyýet işi açdy. Bu işi gözden geçirip, Antalýa 3-nji Sarp ediji kazyýeti sarp edijiniň hukugyny tapdy we tölenen salgytlary yzyna gaýtarmak kararyna geldi. Şondan soň sarp ediji pul ýygnamak üçin banka garşy kazyýet işine başlady.

Bank ýerine ýetiriş işlerine garşy çykandan soň, faýl ýene kazyýete geldi. Sarp ediji kazyýeti BSMV-iň esasy salgyt töleýjisiniň göterim girdeji getirýän bankdygyny öňe sürdi. Kazyýet, şeýle hem şertnamadaky "salgytlar sarp ediji tarapyndan tölener" diýlen maddanyň müşderi bilen gepleşik geçirmändigi baradaky karary ret etdi we şonuň üçin 6502 belgili Sarp edijini goramak kanunynyň 5-nji maddasyna laýyklykda bu düzgün "adalatsyz şert" hökmünde hakyky däl bolmaly.

Adalat ministrligi ädim ätdi: Kanunyň peýdasy üçin şikaýat prosesi

courterli kazyýetiň banka garşy çykaran karary maliýe pudagyna uly täsir etdi. Karar gutarandan soň Adalat ministrligi kanuny jebisligi üpjün etmek üçin faýly Courtokary Kazyýete şikaýat etdi. Şeýlelik bilen, soňky karary kabul etmek üçin faýl Courtokary Kazyýetiň degişli palatasynda gözden geçirildi.

Appokary şikaýat kazyýetiniň 3-nji raýat palatasy bu işi jikme-jik gözden geçirip, ýerli kazyýetiň kararyndan düýpgöter başgaça kanuny çemeleşmäni görkezdi. Courtokary Kazyýet banklar bilen müşderileriň arasynda baglaşylan şertnamalaryň erkin erk we şertnama şertleriniň aç-açanlygyna esaslanýandygyny aýtdy.

Courtokary Kazyýet iň soňky nokady goýdy: BSMV sarp edijide görkezilip bilner

Appokary kazyýetiň 3-nji raýat palatasy taraplaryň arasynda gol çekilen sarp ediş karzy şertnamasynda sarp edijiniň banka çykdajy salgytlary bilen birlikde beýleki ähli salgytlary tölemelidigini anyk görkezdi. Kararyň esaslandyrylmagy bilen, BSMV-ni goşmak bilen hasaplanan umumy töleg mukdary şertnamanyň tekstine aýdyň we düşnükli görnüşde girizilendigi mälim edildi.

Geçmişde kabul edilen şuňa meňzeş kararlara salgylanyp, Courtokary Kazyýet "Taraplaryň arasyndaky şertnama arkaly BSMV-ni sarp edijä görkezmek kanuny taýdan mümkindir." Bu karar bilen banklar karzlar we beýleki maliýe amallary wagtynda sarp edijilerden BITT ýygnaýan kanuny päsgelçilikler doly aýryldy.