Daşary söwdada iýun şemaly: eksport we import görkezijilerinde iki sanly ýokarlyk

Türk statistika instituty (TUIK) köp garaşylýan Iýun Daşary Söwda Indeksleriniň maglumatlaryny halk bilen paýlaşdy. Maglumat berlen maglumatlar Türkiýeniň dünýä söwda arenasyndaky hereketliligini we birlik bahasy esasynda üýtgeşmeleri ýüze çykardy. Iýun aýynda eksport we import ugurlarynda iki sanly ýokarlanma hasaba alnanda, mukdar görkezijileriniň ýokarlanmagy hem ünsi özüne çekdi.

Eksport bölüminiň baha indeksinde görnetin ýokarlanma

yglan edilen maglumatlara görä, iýun aýynda eksport birliginiň bahasy indeks geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 12,6 göterim ýokarlandy. Bu ösüş, möhüm ähmiýete eýe, sebäbi eksport edilýän önümleriň goşmaça bahasynyň ýokarlanmagyny we dünýä bazarlarynda bahalaryň üýtgemegini görkezýär. Pudaklaýyn esasda gözden geçirilende; Azyk, içgi we temmäki toparynda 5,9 göterim, ýangyçdan başga çig malda 4,8 göterim, ýangyçda 40,7 göterim we önümçilik, azyk, içgi we temmäki önümlerini hasaba almazdan 11,6 göterim ösüş gazanyldy. Esasanam ýangyç pudagynda 40,7 göterim uly ösüş dünýä energiýa bazarlarynyň üýtgemeleriniň eksporta göni täsirini ýüze çykardy.

Import bahalarynda we mukdar görkezijilerinde iň soňky ýagdaý

Iýun aýynda daşary söwdanyň import aýagynda şuňa meňzeş ýokarlanmak tendensiýasy agdyklyk etdi. Import birliginiň bahasy indeks, eksport birliginiň bahasy indeksiniň ösüşinden öňe geçip, her ýyl 12,9 göterim ýokarlandy. Söwda göwrüminiň fiziki ululygyny görkezýän mukdar görkezijilerinde deňagramly ösüş hasaba alyndy. Iýun aýynda eksport mukdary görkezijisi geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 8,1 göterim ýokarlanan bolsa, import mukdary indeksiniň ösüşi 9 göterim boldy. Bu maglumatlar, Türkiýäniň daşary söwdada gymmaty we göwrümi taýdan ösmegini dowam etdirýändigini görkezýär.

Global ykdysady ösüşler we olaryň daşary söwdadaky pikirleri

Türkiýanyň daşary söwda görkezijilerindäki bu iki sanly ýokarlama, global inflýasiýa basyşynyň we üpjünçilik zynjyrynyň üýtgedilmegi netijesinde hasaplanýar. Eksport birliginiň bahasy indeksiniň ýokarlanmagy, türk eksport önümleriniň daşary ýurt bazarlarynda has ýokary bahadan alyjylary tapýandygyny görkezýär; Import birliginiň bahasy indeksiniň 12,9 göterim ýokarlanmagy, global harytlaryň we çig mal bahalarynyň ýokarlanmagynyň ýurda getirilýändigini görkezýär. Geljekki döwürde walýuta hümmeti we global isleg şertleri daşary söwda balansynda kesgitleýji roluny dowam etdirer diýlip garaşylýar.