Digeke sanly inflýasiýa nyşany: Dezinflýasiýany açjak 8 möhüm ösüş

Türk ykdysadyýetiniň ýol kartasyny kesgitleýän 2027-2029-njy ýyllar üçin Orta möhletli maksatnama (MTP) bahalaryň durnuklylygyna ýetmegiň ýolunda möhüm öwrülişigi görkezýär. Alnan maglumatlara görä, edilmeli ädimler we ýylyň ahyryna çenli boljak makroykdysady ösüşler ýene dezinflýasiýa prosesine güýçli itergi berer. 2024-nji ýylyň iýun aýyndan başlap dezinflýasiýa prosesi, kesgitlenen ykdysady syýasatlar sebäpli inflýasiýanyň hemişelik peselmegine gapy açýar.

Pul-karz syýasatynyň berk saklanmagy, salgyt we girdeji syýasatlarynyň utgaşdyrylan goldawy, içerki islegiň deňagramlylygy we inflýasiýa garaşyşlarynyň gowulaşmagy bu oňyn ugurda aýgytly rol oýnady. 2024-nji ýylyň tomus aýlarynda 75 göterim töweregi bolan ýyllyk inflýasiýa şu ýylyň awgust aýynda 31.51 göterime çenli azaldy we ädimleriň üstünlikli bolandygyny görkezdi.

MTP-nyň inflýasiýa ýol kartasy we geljekdäki çaklamalary

Orta möhletli maksatnamanyň esasy maksady dezinflýasiýa prosesini üznüksiz kesgitlemek bilen dowam etdirmekdi. Inflýasiýa inersiýasyny bozmak we bahalaryň durnuklylygyny hemişelik etmek üçin taýýarlanan programma san sanlary girizildi. MTP-nyň çaklamalaryna görä, inflýasiýanyň derejesi şu ýylyň ahyrynda 28,4 göterime, indiki ýyl 21 göterime, 2028-nji ýylda 13,5 göterime we programmanyň soňky ýyly 2029-njy ýylda bir sanly 9 göterime çenli peseler diýlip garaşylýar.

Dezinflýasiýa prosesini çylşyrymlaşdyrýan global we sebit töwekgelçilikleri

Ykdysadyýetdäki bu oňyn tendensiýa garamazdan dezinflýasiýa prosesini haýalladýan daşarky faktorlar hem ýakyndan gözegçilik edilýär. Esasanam şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda ABŞ / Ysraýyl-Eýran dartgynlygy we bu konfliktleriň dünýä bazarlarynda görkezilmegi inflýasiýanyň dinamikasyna ýaramaz täsir etdi. Geosyýasy töwekgelçiliklerden başga-da, global söwdada dowam edýän näbellilikler, oba hojalygynyň önümçiligindäki çäklendirmeler we giriş çykdajylarynyň ýokarlanmagy inflýasiýa derejesiniň wagtlaýyn tekizlenmegine sebäp boldy. Şeýle-de bolsa, ykdysady dolandyryş bu daşarky zarbalaryň täsirini çäklendirmek üçin çäreleri görmegini dowam etdirýär.

Ykdysadyýetde bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmek üçin 8 altyn açar

Dezinflýasiýa prosesini çaltlaşdyrmakda we geljek döwürde kesgitlenen maksatlara ýetmekde sekiz esasy ösüş möhüm rol oýnar. Programmanyň üstünlikli bolmagyny üpjün etjek bu möhüm temalar aşakdaky ýaly sanalandyr:

Pul syýasatynda aýgytly pozisiýa: Merkezi bankyň berk pul syýasaty pozisiýasyny barlyşyksyz dowam etdirmegi bazardaky likwidliligi gözegçilikde saklar.

Maliýe syýasatynyň berk goldawy: Maliýe syýasatynyň döwlet çykdajylarynda tygşytlamak we býudjet düzgün-nyzamy arkaly dezinflýasiýa prosesini doly goldaýandygy üpjün ediler.

Içerki islegde deňagramlylyk: Sarp ediş tendensiýasyny ýeterlik derejä çenli azaltmak bilen içerki islegdäki deňagramly kursy dowam etdirmäge gönükdirilendir.

Türk Lirasynda durnuklylyk: Türk lirasynyň durnukly dünýägaraýşyny saklamak, import edilýän çykdajylara edilýän basyşy azaldar.

Garaşylýan ýerlerde gowulaşmagyň dowamy: Bazar gatnaşyjylarynyň we öý hojalygynyň inflýasiýa garaşmalarynda oňyn arakesme dowam eder.

Hyzmatlaryň inflýasiýasynyň dargamagy: Bu berk inflýasiýa gurluşyny we hyzmatlar pudagynda baha kesiş inertsiýasyny kem-kemden gowşatmaga gönükdirilendir.

Üpjünçilik taraplaýyn çäreler: Esasanam ýaşaýyş jaý we azyk pudaklarynda üpjünçiligi ýokarlandyrmak üçin gurluş ädimleri ätmek, bahalaryň aşa ýokarlanmagynyň öňüni alar.

Energiýa bahalarynda kadalaşma: Dünýä energiýa bazarlarynda kadalaşmagy bilen önümçilik we logistika çykdajylaryna edilýän basyşlary azaltmak meýilleşdirilýär.