Döwletiň 2027 Merkezi hökümet býudjetinde şahsyýetlerden we edaralardan aljak paý girdejileri yglan edildi

Merkezi hökümetiň 2027-nji ýyldaky býudjet kanunyna laýyklykda, döwletiň şahsyýetlerden we edaralardan toplan paý girdejileri býudjetiň möhüm maddalarynyň birini düzýär. Taýýarlanan býudjet çaklamalaryna görä, bu girdeji maddasynda öňki ýyl bilen deňeşdirilende 29,1 göterim ösüş garaşylýar. Bu ösüş bilen döwletiň täze ýylda 778 milliard 937 million 447 müň lira girdeji gazanmagyna garaşylýar.

Umumy býudjet administrasiýalarynyň paý girdejileri näçe bolar?

Umumy býudjet administrasiýalaryna degişli paýnamalar, umumy girdeji maksatly 710 milliard 725 million 775 müň lira bilen iň uly paýy emele getirýär. Bu ruçka; Düzgünleşdiriji we gözegçilik edaralaryndan alnan paýlar, ýatyrylan gaznanyň girdejileri, GSM kärhanalaryndan alnan gazna paýlary, daşky gurşaw goşantlary we ýol ätiýaçlandyryş paýnamalary ýaly dürli çeşmeleri öz içine alýar. Göz öňünde tutulýan zatlaryň arasynda iň ýokary girdeji Resurslary ulanmagy goldamak gaznasyndan (KKDF) 435 milliard 84 million 531 müň liradan alynmagy meýilleşdirilýär.

Döwlet paýnamalarynyň arasynda haýsy zatlar tapawutlanýar?

Şahsy we edaralardan alnan paýnamalaryň arasynda "döwlet paýnamalary" sözbaşysynda 68 milliard 211 million 672 müň lira girdeji bar. Bu mukdardan 43 milliard 232 million 480 müň lira nebitden döwlet paýy hökmünde býudjetde, 24 milliard 979 million 192 müň lira býudjetde magdanlardan döwlet hukugy hökmünde görkeziler. Mundan başga-da, GSM kärhanalaryndan 76 milliard 700 million 489 müň lira we gözegçilik we gözegçilik edaralaryndan 34 milliard 618 million 642 müň lira girdeji garaşylýar.

2027 Merkezi hökümet býudjet kanuny, döwletiň dürli pudaklardan we iş ugurlaryndan aljak paý girdejileriniň jikme-jik bölünişigini görkezýär. Resurslary ulanmagy goldamak gaznasynyň aýyrylmagy, GSM gazna paýnamalary, magdan we nebit girdejileri býudjetiň bu bölüminde iň möhüm girdeji çeşmesi hökmünde tapawutlanýar. Jemi 778,9 milliard lira bolan bu girdeji maksady, döwlet maliýe serişdeleriniň durnuklylygy üçin möhümdir.

Býudjet teklibindäki bu sanlar degişli kanunçylyk işi gutarandan soň kesgitlener we 2027-nji maliýe ýylynda durmuşa geçirilip başlar. Raýatlar we edaralar resmi kanallar arkaly Türkiýäniň Milli mejlisinde býudjet kanunynyň ara alyp maslahatlaşma we kabul ediş tapgyrlaryny yzarlap bilerler.

Netije

2027 býudjet maksatlary, döwletiň maliýe çeşmelerini diwersifikasiýa etmäge we bar bolan girdeji elementlerini netijeli dolandyrmaga ýykgyn edýändigini görkezýär. Hususan-da, Resurslary ulanmagy goldamak gaznasynyň agramy we energiýa pudagyndan býudjetdäki paýlar döwlet girdejileriniň strategiki pudaklara esaslanýan gurluşynyň bardygyny subut edýär.

29.1 göterim ösüşe garaşmak, döwletiň ykdysady işlerden alýan paýnamalarynda hakyky ösüşi maksat edinýändigini görkezýär. Bu ýagdaý, bu paý girdejileriniň býudjet düzgünini saklamakda we döwlet çykdajylaryny maliýeleşdirmekde möhüm rol oýnaýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Girdeji maksatlaryny kesgitlemek, degişli pudaklarda işleýän kärhanalaryň çykdajy gurluşlaryna we nyrh strategiýalaryna täsir edip biler. Hususan-da, GSM operatorlarynyň, magdançylyk kompaniýalarynyň we nebit pudagynyň paý paýlarynyň býudjetde görkezilmegi, bu pudaklarda maýa goýum meýilnamalaşdyrylyşyna we iş kararlaryna gönüden-göni täsir edip biler.

Mundan başga-da, daşky gurşaw goşantlary we ýol ätiýaçlandyryşy paýlary ýaly zatlar baradaky düzgünler soňky sarp edijiler üçin gytaklaýyn çykdajylary ýokarlandyryp biler. Bu, degişli pudaklarda hyzmat tölegleriniň gözden geçirilmegine sebäp bolup biler.