El Nino gijesi ösýär: Bütindünýä Meteorologiýa Guramasynyň global temperatura duýduryşy

Global klimat krizisiniň we El-Niño howa hadysasynyň utgaşmagy bütin dünýäde görlüp-eşidilmedik ýylylyk tolkunyna sebäp bolýar. Bütindünýä Meteorologiýa Guramasy (WMO) ýakynda hasaba alnan aşa temperatura maglumatlaryndan soň gyssagly signal berdi. Iň soňky beýannamalara görä, adamzat taryhynyň iň yssy iki aýy yzymyzda bolsa, El Ninonyň weýrançylykly täsirleri ýylyň ahyryna çenli iň ýokary derejesine ýeter diýlip garaşylýar.

WMO bilen BSG-nyň Genevaenewadaky wekillerinden bilelikdäki duýduryş

Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Genevaenewa ofisinde geçirilen hepdelik metbugat ýygnagynda global ýylylygyň we El Niñonyň adam saglygyna we daşky gurşawa ýetirýän zyýanly täsirleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşykda çykyş eden WMO aşa temperatura hyzmatlary tehniki geňeşçisi Armel Castellan we Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) ynsanperwer kömek, betbagtçylyklar we saglyk adatdan daşary ýagdaýlara garşy göreş bölüminiň başlygy Tereza Zakaria dünýädäki deňiz üstündäki temperaturanyň rekord derejä ýetendigini aýtdy. Castellan, El-Niñonyň howanyň duýgur pudaklaryna eýýäm uly zyýan ýetirendigini we bu ýagdaýyň gitdigiçe ýokarlanjakdygyny aýtdy.

2026 we 2027-nji ýyllar üçin gorkunç ssenari

Armel Castellan her El Nino döwrüniň öz dinamikasynyň bardygyny we häzirki ýagdaýyň rekord derejede global temperatura bilen bilelikde has howply ölçege ýetendigini aýtdy. Hünärmenleriň çaklamalaryna görä, bu aşa howa hadysasy 2026-njy ýylyň ahyrynda iň ýokary derejesine ýeter diýlip garaşylýar. Bu ýagdaý, taryhyň iň yssy möwsümleriniň 2027-nji ýylyň ilkinji aýlarynda, esasanam Günorta ýarym şarda, Günorta Afrika, Günorta Amerika we Awstraliýada ýüze çykmagyna sebäp bolar.

Guraklyk, tokaý ýangynlary we howanyň hapalanmagy töwekgelçiligi gelýär

El Ninonyň global möwsümleýin temperatura bilen birleşmegi diňe bir aşa yssy bolman, eýsem daşky gurşawyň uly betbagtçylygyny hem getirer. WMO işgärleri ýakyn döwürde guraklyk tolkunynyň gapyda boljakdygyny duýdurýarlar. Tokaý ýangynlarynyň temperaturanyň ýokarlanmagy sebäpli ýüze çykjakdygy we ýangyn zerarly güýçli tüsse we howanyň hapalanmagy ilatyň saglygyna gönüden-göni howp saljakdygy aýdylýar. Bu prosesiň global oba hojalygyna we suw çeşmelerine ýaramaz täsir etjekdigi çaklanylsa-da, halkara guramalary ýurtlary gyssagly hereket meýilnamalaryny durmuşa geçirmäge çagyrýar.