Mega El Niño global haryt bazaryna howp salýar: Oba hojalygynda we magdançylyk pudagynda ägirt uly ösüş bar

El Nino, ummanyň üstündäki suwlaryň adaty gymmatlyklardan ýokary bolmagy netijesinde dörän global howa hadysasy, dünýädäki haryt bazarlaryny çuňňur sarsdyrmagyny dowam etdirýär. Güýçli guraklyk, suw joşmalary we möwsümleýin kadalardan has ýokary temperatura, bu meteorologiki ösüşiň üpjün etmegi, esasanam oba hojalygy önümçiliginde düýpli üpjünçilik aladalaryny döredýär. Bu howa krizisi, köp önümler, esasanam esasy azyk önümleri üçin bahalaryň ýokarlanmagyny gutulgysyz edýär.

Mega El Nino näme we näme üçin uly howp döredýär?

Okeanlaryň temperaturasynyň ýokarlanmagyna görä toparlara bölünen bu tebigy hadysa, ýylylyk 1 dereje töwereginde ýüze çyksa "El Nino", ýylylyk 1 bilen 2 dereje arasynda ýüze çyksa "Super El Nino" diýilýär. Temperaturanyň ýokarlanmagy 2 dereje kritiki çäkden ýokary bolsa, bu prosese "Mega El Nino" diýilýär. Hünärmenler 1877-nji ýylda dünýä soňky gezek täsir eden Mega El Nino betbagtçylygynyň şu ýyl dünýä derejesinde gaýtadan işjeňleşip biljekdigi barada çynlakaý duýduryş berýärler. Bu ýagdaý, haryt bazarlarynda görlüp-eşidilmedik üýtgewsizlige garaşýar.

Global oba hojalyk önümlerinde taryhy bahalar ýokarlanýar

El Nino bilen baglanyşykly aladalaryň ýokarlanmagy, halkara bazarlarynda oba hojalyk önümleriniň bahalarynda gönüden-göni öz beýanyny tapdy. Şu ýyl hasaba alnan maglumatlara görä, dünýä bazarlarynda bugdaýyň bahasy 40 göterimden, tüwiniň bahasy 45 göterimden, soýanyň bahasy 26 göterimden, mekgejöweniň bahasy 22 göterimden, şekeriň bahasy 20 göterim ýokarlandy. Hünärmenler Mega El Niño önümleriň köp görnüşinde, esasanam oba hojalyk önümlerinde üpjünçilik zynjyryny kesip, bahalaryň bu üýtgemesini hasam güýçlendirer diýip çaklaýarlar.

Hünärmenden tankydy duýduryş: Täsirler iň az ýylda dowam eder

Geljek we haryt bazarlary boýunça bilermen Zafer Ergezen bu meselä beren baha berişinde El Nino täsiriniň, esasanam iýun aýyndan bäri oba hojalygynyň önümleriniň üýtgemegini düýpli ýokarlandyrandygyny aýtdy. Tüwi, pagta, kakao, kofe, mekgejöwen we bugdaý bazarlarynda ýokary we aşak bahalaryň hereketleriniň bolandygyny bellän Ergezen, bu üýtgewsizligiň esasy güýjüniň El Nino bolandygyny aýtdy.

Temperaturanyň ýokarlanmagynyň senagat çig malyna we magdançylyk pudagyna gytaklaýyn täsir edýändigini mälim eden Ergezen, aşa yssy howanyň, esasanam Afrika we Awstraliýa ýaly möhüm sebitlerde önümçilik işleriniň yza çekilmegine we dag-magdan işlerine ýaramaz täsir edýändigini aýtdy.

Tebigy hadysanyň dowamlylygy baradaky çaklamalaryny paýlaşan Ergezen: "El Nino adaty şertlerde 2027-nji ýylyň başyna çenli dowam eder diýlip garaşylýar. Şeýle-de bolsa, Mega El Ninonyň girizilmegi bu prosesiň birneme yza süýşürilmegine we 2027-nji ýylyň birinji çärýeginiň ahyryna çenli uzalmagyna sebäp bolup biler. derrew. Bu döwürde başdan geçirilen howa krizisi indiki möwsümiň hasylyny gönüden-göni pese gaçyrýar. “El Nino” effekti ýylyň başynda ýeňilleşse-de, munuň indiki möwsümde oba hojalygynyň hasylyna ýaramaz täsirini duýarys. Bu, bazarlardaky üýtgemäniň azyndan ýene bir ýyl üznüksiz dowam etjekdigini aňladýar. "