El Niñonyň haryt bazarlaryna täsiri: Global aladalar ösýär

El Niño hadysasynyň, 2026-njy ýylyň ortalaryndan başlap, global howa we ýagyş şertlerinde düýpli üýtgeşmeler döretmegine garaşylýar. Dünýä ykdysadyýeti bilen ýakyndan baglanyşykly bu tebigy hadysa, esasanam haryt bazarlarynda täze aladalary döredip biler.

El Nino we La Nina: Howanyň deňagramlylygyny bozýan duo

Howanyň modelleri şu ýylyň başyndan bäri bitarap howa şertlerini görkezýän hem bolsa, El Ninonyň täsirleriniň geljekde ýokarlanmagyna garaşylýar. Theuwaş ummanynda bolup geçýän bu howa hadysasy, tutuş dünýäde temperaturanyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Munuň tersine, La Nina sowuk howa şertlerine sebäp bolýar. Iki hadysanyň arasyndaky geçiş döwründe bitarap howa şertleri täsirli.

Haryt bazarlarynda El Nino baradaky aladalar

Iýul aýynda güýje girmegine garaşylýan El Nino haryt bazarlarynda täze gün tertibi döredip biler. Hünärmenler bu howa hadysasynyň 80% -den ýokary bolmagy ähtimal. Zafer Ergezen bu ähtimallygyň gyş möwsüminde 90% -e çenli ýokarlanyp biljekdigini, bu bolsa howanyň üýtgemeginiň çynlakaý potensialyny aňladýandygyny aýtdy. Esasanam Pacificuwaş ummanynda Amerikanyň kenarlaryna öwüsýän şemallaryň azalmagy suwuň temperaturasynyň ýokarlanmagyna we gurakçylyk howpuna sebäp bolup biler. Aziýada ýagyş azalsa-da, Amerikanyň kenarlarynda aşa köp ýagyş we suw joşmalaryny görmek bolýar.

Aziýada we Awstraliýada guraklyk, Amerikada ýagyşlar

El Ninonyň Aziýada we Awstraliýada guraklyk howpuny ýokarlandyrýandygy we Amerikanyň kenarlarynda ýagyşyň köpelmegine sebäp bolýandygy mälimdir. Bu üýtgeşmeler oba hojalygynyň önümçiligine we şonuň üçin haryt bazarlaryna gönüden-göni täsir edýär. Esasanam, palma ýagynyň global üpjünçiliginiň esasy bölegini Indoneziýa we Malaýziýa ýaly ýurtlar tutýandygy sebäpli, bu sebitlerdäki howa üýtgemeleri möhüm ähmiýete eýe. Geçen El Niño wakalary kakao önümçiliginiň azalmagyna sebäp boldy we bu ýagdaý ýene-de bolup biler öýdülýär. Hindistan we Pakistan -da musson ýagyşlarynyň gijikmegi we temperaturanyň ýokarlanmagy pagta önümçiliginde mör-möjekleriň ýokaşmagyna sebäp bolup biler.

Tüwi we soýa önümçiligine nähili täsir eder? Şeýle-de bolsa, soýa ýaly käbir önümlerde önümçiligiň artmagy bolup biler. Esasanam Amerika we Argentina ýaly sebitlerde El Nino döwründe soýa önümçiligi artdy.

Geljekdäki ösüşler we töwekgelçilikler

Bu ýyl güýçli El Nino ýyly bolup biler we bu oba hojalyk önümleriniň bahalarynyň üýtgemegine sebäp bolup biler. Musson wagtynda Hindistanda ýagyş El Ninonyň täsirini has aýdyň görkezip biler. Mussonlaryň kadaly dowam etmegi töwekgelçilikleriň azalmagyna sebäp bolsa-da, gowşak musson döwri El Nino täsiriniň güýçli boljakdygyny görkezip biler.

El Ninonyň täsiri dünýä oba hojalygy bazarlarynda we haryt bahalarynda möhüm üýtgeşmeler döredip biler. Howanyň üýtgemegi sebäpli ýüze çykyp biljek bu töwekgelçilikler, maýadarlar we öndürijiler üçin ünsli gözegçilik edilmelidir.