Erik Guilyardi: COP31 klimat bilimini global gün tertibine getirmegiň möhüm pursatydyr

ESUNESKO-nyň howandarlygynda işleýän klimat alymy we Howa Bilim Ofisiniň (OCE) prezidenti Erik Guilyardi, BMG-nyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (COP31) noýabr aýynda Antalýada geçiriljek klimat bilimini dünýä gün tertibiniň merkezine getirmek üçin möhüm bir mümkinçilik hödürleýändigini habar berdi. COP31 Hereket gün tertibiniň 10 ileri tutulýan mowzugynyň biri bolan "Youthaşlar we bilim" çäginde baha beren Guilyardi, howanyň üýtgemegine garşy göreşde ökde klimat biliminiň ähmiýetine we mugallymlaryň bu işdäki ähmiýetine ünsi çekdi.

Mugallymlary taýýarlamak we COP31 prosesi

Howanyň üýtgemegi boýunça hökümetara toparynyň (IPCC) Bäşinji baha beriş hasabatynyň baş awtory bolup işlän Guilyardi, klimat biliminiň diňe bir ylmy bilimleri geçirmän, eýsem ýaşlara geljekde haýsy dünýäde ýaşamak isleýändikleri barada oýlanmak üçin zerur gurallar bilen üpjün edýändigini aýtdy. Guerine ýetiriji Türkiýäniň COP31-de ýaşlara we bilime bir gün sarp etjekdigini tolgundyrandygyny mälim eden Guilyardi, OCE hökmünde türk häkimiýetleri bilen bilelikde bu aýratyn güne goşant goşjakdyklaryny we gurama gatnaşjakdygyny aýtdy.

Howanyň üýtgemegi baradaky gürrüňleriň ýaşlaryň arasynda alada döredýändigini bellän Guilyardi, şonuň üçin mugallymlara beriljek okuwyň möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy. Mugallymlaryň howanyň bilim başlangyçlarynyň özenidigini aýdýan Guilyardi, "Kwalifikasiýaly klimat biliminiň, howanyň uýgunlaşmagy üçin iň üýtgeşik hereket bolmagy ähtimal. Munuň üçin ähli bilim ulgamlaryny we onuň merkezindäki mugallymlary ylym we degişli pedagogika bilen enjamlaşdyrmalydyrys" -diýdi.

Kwalifikasiýa howa bilimine elýeterlilik pes

OCE-iň işleýän 30 ýurdunda geçirilen gözlegiň netijelerine salgylanyp, Guilyardi dünýädäki ýaş nesliň diňe 3-7 göteriminiň klimat bilimini alyp biljekdigini aýtdy. Howa we bilim dünýäsiniň häzirki wagtda birek-birege bagly däldigini mälim eden Guilyardi, bu iki ugry birleşdirmek üçin işleýändiklerini aýtdy.

Guilyardi häzirki ýagdaýy we aşakdaky sözler bilen näme edilmelidigini jemledi:

"Dünýädäki ýaş nesliň diňe 3-7 göterimi ýokary hilli klimat bilimini alýar. Qualityagny, ýokary hilli klimat bilimi bilen enjamlaşdyrylan köplükden uzakdadyrys. Şonuň üçin şeýle tagallalar we maýa goýumlary zerur. Häzirki wagtda klimat we bilim dünýäleri biri-birinden üzňeleşýär. Bu iki dünýäni birleşdirmäge synanyşýarys, sebäbi şu günki kynçylyklary çözmek üçin biri-birine mätäç."