Gazadaky gumanitar krizis: Esasy zerurlyklary kanagatlandyryp bolmaz

Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşinde geçirilen ýygnakda Eastakyn Gündogardaky Palestina meselesi ara alnyp maslahatlaşyldy. BMG-nyň resmi wekili Fletçer Gazadaky ynsanperwerlik krizisiniň dowam edip bilmejekdigini aýtdy we sebitdäki parahat ilatyň esasy zerurlyklardan mahrumdygyny aýtdy.

Gazadaky atyşygyň täsiri

Fletçer 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda güýje giren ýaraşyk şertnamasynyň parahat ilatdan ölenleriň azalandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, BMG 2803 rezolýusiýasynyň we ýerine ýetirilen 20 maddadan ybarat meýilnamanyň has köp maksat edinýändigini aýtdy. Fletçer Gazadaky häzirki ýagdaýyň durnukly däldigini we palestinalylaryň möhüm zerurlyklaryny kanagatlandyryp bolmajakdygyny aýtdy.

Dowam edýän zorluklar we dawa-jenjeller

Gazada gündelik howa hüjümleriniň we ýaragly çaknyşyklaryň dowam edýändigini belläp, Fletçer çagalara adam ýaly däl-de, howp bolup biljekdigini aýtdy we bu ýagdaýyň kabul edip bolmajakdygyny aýtdy. Şeýle hem, gumanitar kömek işleri wagtynda sebitiň "dünýäniň iň howply ýeri" diýlip atlandyrylandygyny mälim etdi.

Gumanitar kömek işgärleriniň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklary

Fletçer Gazadaky gumanitar kömek işgärleriniň çynlakaý howplara sezewar bolýandygyny aýtdy. Soňky üç ýylda 600-e golaý kömek işgäriniň ölendigini mälim etdi we bu sanyň dünýäde öldürilen gumanitar kömek işgärleriniň ýarysyndan gowragyny düzýändigini aýtdy.

Çäklendirmeleriň täsiri

Ynsanperwer kömegine henizem uly çäklendirmeleriň bardygyny aýdyp, Fletçer serhet derwezeleriniň ýeterlik däldigini görkezdi. Ol bu ýagdaýyň kömek we işgärleriň hereketine päsgelçilik döredýändigini, şonuň üçin mümkinçilikleriň artdyrylmalydygyny öňe sürdi.

Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky ýagdaý

Fletçer Gündogar Iýerusalimdäki we Günbatar Şeriýadaky ýagdaýyň kem-kemden ýaramazlaşýandygyny we Ysraýyl häkimiýetleriniň palestinalylara garşy diskriminasiýa syýasatlarynyň çaltlaşýandygyny aýtdy. Fletçer 2026-njy ýylda bir günde ortaça 6 palestinalynyň ýerleriniň ele salnandygyny mälim edip, mejbury göçürilmegi we emläk ýok edilmegi gündelik durmuşa täsir etdi.

Halkara hukugynyň bozulmagy

Fletçer Ysraýyl häkimiýetleriniň işleriniň halkara hukugyny bozýandygyny we bu ýagdaýyň bes edilmelidigini aýtdy. Basylyp alnan Palestina topraklarynyň demografiki gurluşyny üýtgetmek synanyşyklarynyň edilendigini we bu synanyşyklaryň kabul edilip bilinmejekdigini aýtdy.

Baha bermek we geljekde garaşmak

BMG-nyň sebitdäki krizisi çözmek boýunça edýän tagallalary dowam edýärkä, halkara jemgyýetçiliginiň has köp jogapkärçilik çekmelidigi nygtalýar. Gazadaky gumanitar ýagdaýy gowulandyrmak üçin has köp kömek we goldaw berilmegine garaşylýar.