Global howa üçin Türkiýeden strategiki hereket

Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek , BMG-nyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly Konwensiýasyna (COP31) Türkiýe tarapyndan ýolbaşçylyk ediljek 'Howany durmuşa geçirmek köprüsi' taslamasynyň jikme-jikliklerini mälim etdi. Şimşek, bu başlangyç bilen ýurtlaryň howa meýilnamalaryny maliýeleşdirilýän taslamalara öwürmegi maksat edinýändiklerini aýtdy.

Global howa üçin strategiki ädimler

Londonyň Howa hereketleri hepdeliginde geçirilen Howanyň durnuklylygy maliýe sammitinde çykyş eden Şimşek howanyň üýtgemegi baradaky borçnamalary durmuşa geçirmegiň möhümdigini aýtdy. COP31 prezidentligini eýeleýän Türkiýanyň ileri tutulýan ugurlarynyň, klimat meýilnamalarynyň çalt we netijeli durmuşa geçirilmegi bolandygyny aýtdy. Munuň üçin zerur bolan iň möhüm elementiň maliýeleşdirmekdigini aýtdy.

Maýa goýumlary we howa maksatlarynyň arasyndaky boşluk

2030-njy ýyla çenli dünýäde klimat maksatlaryna ýetmek üçin her ýyl 6,3 - 6,7 trillion dollar maýa goýumynyň zerurdygyny belläp, Şimşek häzirki maliýeleşdirmegiň bary-ýogy 2 trillion dollar bolup galýandygyny aýtdy. Ösýän ýurtlaryň, esasanam Hytaýdan başga ýurtlaryň her ýyl 2,4 trillion dollar maliýeleşdirilmegine mätäçdigini belläp, Şimşek bu ýurtlaryň häzirki wagtda zerur maliýeleşdirmegiň diňe ondan birine girip biljekdigini aýtdy.

Howanyň we maliýe arasynda köpri gurmak synanyşygy

Şimşek ýeterlik maliýeleşdirip bilmeýän klimat taslamalarynyň bardygyny aýtdy. Bu pursatda, howanyň ileri tutulýan ugurlaryny maýa goýum mümkinçiliklerine öwürmegiň maýa ýetmezçiligi däl-de, has uly mesele bolandygyny aýtdy. Bu meseleleriň çözgüdini COP31-iň çäginde Türkiýanyň 'Howany durmuşa geçirmek köprüsi' başlangyjy bilen tapmagy maksat edinýändiklerini aýtdy.

Antalýada geçiriljek COP31 sammiti

Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum London Klimat Hereket Hepdesi çäginde gurnalan 'Arassa Howa Koalisiýasynyň ýokary derejeli kabul edişligine' gatnaşdy. Kurum bu ýerde eden çykyşynda COP31 Prezidentiniň ýol kartasyny paýlaşdy we gatnaşyjylary noýabr aýynda Antalýada geçiriljek sammite çagyrdy.

Howanyň üýtgemegi we global hyzmatdaşlyk

Myrat Kurumyň kabul edişlikde eden çykyşynda klimat krizisine garşy global hyzmatdaşlygyň ähmiýeti nygtaldy. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Antonio Guterresiň gatnaşan çäresinde ýurtlaryň bilelikde hereket etmeginiň zerurlygy ýene-de bir gezek beýan edildi. Bu kontekstde, ýurtlaryň howa meýilnamalaryny maýa goýum taslamalaryna öwürmek arkaly maliýeleşdirmek zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin çözgütleri işläp taýýarlamagy maksat edinýändiklerini mälim etdi. Antalýada geçiriljek COP31 sammiti halkara hyzmatdaşlygynyň pugtalandyrylmagyna we howa taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine möhüm goşant goşup biler. Bu nukdaýnazardan Türkiye tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän taslamalaryň üstünlikleri geljekdäki howa gepleşiklerine-de täsir edip biler.