Greenaşyl öwrülişik we Transport ministrliginiň 2053 görnüşi

Türkiýe tarapyndan gurnalan Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasyna taraplaryň 31-nji konferensiýasynyň (COP31) çäginde Transport we infrastruktura ministrligi daşky gurşaw taslamalaryny hödürledi. Sammite gatnaşan Transport we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu gury, howa, deňiz we demir ýol ulaglary we aragatnaşyk ulgamlaryndaky zyňyndylary azaltmak boýunça strategiki meýilnamalaryny paýlaşdy.

Ulag ulgamlarynda zyňyndylar nädip azaldar?

Ministr Abdulkadir Uraloğlu transport pudagynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerine we ekologiýa taýdan arassa ýangyçlara ünsi jemledi. Awiasiýada durnukly awiasiýa ýangyjynyň (SAF) önümçiligini we ulanylyşyny giňeltmek üçin işleýändiklerini mälim eden Uraloğlu, bu tehnologiýalary içerki önümçilik bilen dünýä eksport etmegi maksat edinýändiklerini aýtdy.

Tebigy ýaşaýşy goraýan ekologiki köprüler

Diňe transport netijeliligini däl, eýsem transport taslamalarynda tebigy ýaşaýşyň bitewiligini hem göz öňünde tutýandyklaryna ünsi çeken ministr Uraloğlu, ekologiki geçelgeler we ýerasty geçelgeler sebäpli ýabany tebigaty we ösümlikleri goramagy ileri tutýandyklaryny düşündirdi. Köprüler we geçelgeler ýaly desgalaryň gurluşygynda tebigy gurluşa zeper ýetirmezlik üçin uly üns berýändiklerini mälim eden Uraloğlu, bu çemeleşmäniň ministrligiň ähli infrastruktura maýa goýumlarynda esasy ülňü bolandygyny aýtdy.

Transport we infrastruktura ministrligi 2026-njy ýylyň 11-nji noýabrynda Antalýada geçirilen COP31 sammitinde 2053-nji ýyldaky transport we aragatnaşyk maksatlaryny halk bilen paýlaşdy. Ministr Abdulkadir Uraloğlu 28 müň 500 kilometr demirýol, 10 müň kilometr awtoulag ýoly we 60-dan gowrak howa menzili üçin taýynlyk görülendigini mälim etdi.

Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň çäginde gurnalan bu sammit, global klimat maksatlaryna ýetmek üçin ekologiýa taýdan arassa çemeleşýän ýurtlaryň transport syýasatlaryny üýtgetmegi maksat edinýär. Ministrlik, 2053-nji ýyldaky meýilnamany has irki döwürde durmuşa geçirmek mümkinçiliginiň bardygyny, halkara hyzmatdaşlygynyň ähmiýetine ünsi çekip, bu etapda kabul edilen kararlaryň dünýä derejesinde kabul edilmegine ünsi çekdi.

2053 nyşany transportda näme üýtgär?

Ulag we infrastruktura ministrligi tarapyndan yglan edilen 2053-nji ýyldaky göz öňüne getiriş diňe bir Türkiýäniň transport infrastrukturasynyň kuwwatyny ýokarlandyrman, eýsem tehnologiki we daşky gurşawy hem üýtgedýär. Zyňyndylary azaltmak maksatlaryna laýyklykda meýilleşdirilýän demirýol we awtoulag ýollarynyň maýa goýumlaryny uzak möhletde logistika we ýolagçy gatnawynda uglerod yzyny azaldar.

greenaşyl öwrülişik transport pudagyna nähili täsir edýär?

SAF-yň awiasiýada giňden ulanylmagy we 6G ýaly täze nesil aragatnaşyk tehnologiýalaryna geçmegi bu pudakdaky içerki öndürijiler we tehnologiýa kompaniýalary üçin täze mümkinçilikler döredip biler. Mundan başga-da, tebigy durmuşy goramaga gönükdirilen ekologiki köpri maýa goýumlary, transport taslamalarynyň daşky gurşawa ýetirýän täsirini azaltmak arkaly durnukly ösüşi goldar diýlip garaşylýar.