IAEA-nyň prezidenti Grossi Eýranda ýadro barlagynyň geçirilişini yglan etdi
IAEA-nyň müdiri Rafael Grossi ABŞ-Eýran memorandumynyň Agentlige Eýrandaky ýadro desgalaryna elýeterliligi üpjün edýändigini aýtdy.
Halkara Atom Energiýasy Guramasynyň (IAEA) direktory Rafael Grossi Japanaponiýanyň paýtagty Tokio -da geçirilen metbugat ýygnagynda ABŞ bilen Eýran arasynda baglaşylan şertnamanyň agentlik inspektorlaryna Eýranda ýadro desgalaryna girmek hukugyny berýändigini aýtdy. Eýran tarapy bu mesele boýunça dürli beýanatlar berenem bolsa, Grossi ýagdaýy anyklamak üçin beýanat berdi.
IAEA-ny barlamagyň hukugy we ähmiýeti
Grossi ABŞ-Eýran şertnamasynyň IAEA inspektorlaryna hüjüm edilen Eýranyň ýadro desgalaryna girmegini üpjün edýändigini aýtdy. Bu prosesiň dowamynda IAEA inspektorlarynyň tehniki meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin Eýranyň resmileri bilen deslapky aragatnaşyk saklandyklaryna ünsi çekdi. Grossi bu gepleşikleriň çalt depginde dowam etjekdigine umyt baglaýandyklaryny we memorandumyň Agentlige ýadro materiallaryny barlamak hukugyny berýändigini aýtdy.
Ilkinji gözleg maksatlary
Grossi ýadro materiallary boýunça IAEA möhürleriniň ýagdaýyny barlamagyň we kemçilikleriň bardygyny ýa-da ýokdugyny anyklamagyň ilkinji nobatdaky wezipe boljakdygyny aýtdy. ABŞ-Eýran şertnamasynyň Eýranda ýadro ýaraglarynyň ösdürilmezligini üpjün etmegi maksat edinýändigini mälim eden Grossi, Eýran hökümetiniň bu meselede aç-açan pozisiýasynyň bardygyny ýatlatdy. Şeýle-de bolsa, niýetiň ýeterlik däldigini we güýçli barlag ulgamynyň zerurdygyny aýtdy.
ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gepleşikler
ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Vance Şweýsariýanyň Bürgenstock şäherinde geçirilen gepleşiklere Pakistan we Kataryň araçy hökmünde gatnaşandygyny mälim etdi. Wans, Eýranyň IAEA inspektorlaryny gaýtadan çagyrmagyna amerikalylar üçin möhüm öwrülişik hökmünde baha berdi. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ysmaýyl Bekaýi Buşehr ýadro desgasy ýaly desgalarda gözlegleriň dowam etdiriljekdigini, ýöne beýleki desgalarda barlaglaryň gepleşiklere baglydygyny aýtdy.
Şeýle-de bolsa, Trump bu saparlaryň gyssagly däldigini we entek aýdyňlaşdyrylmandygyny aýtdy. Metbugat ýygnagynda özüne berlen sowallara jogap hökmünde Trump barlaglaryň ABŞ-Eýran şertnamasynyň kesgitli bir bölegi däldigini, ýöne 100 göterim barlag geçiriljekdigini aýtdy.Fukuşimada beýannamalar we söweş söweşi
Fukuşima süýt ýadro desgasy, ABŞ-nyň Japanaponiýada, Grossi tarapyndan amala aşyryljak ýadro desgalarydygyny mälim etdi. Agentlik inspektorlary. Iki ýurduň arasynda aýdylan dürli sözleri "söz urşy" diýip häsiýetlendirdi. Beýleki bir tarapdan Bekayi, desgalaryň barlanjakdygy baradaky aýyplamalary ret etdi.
Eýranyň ýadro programmasy we bu maksatnama boýunça barlaglar Eastakyn Gündogarda durnuklylyk we howpsuzlyk üçin möhüm ähmiýete eýe. Bu işde IAEA-nyň oýnajak roly halkara jemgyýetçiligine Eýranyň ýadro işlerine aç-açan gözegçilik etmäge mümkinçilik berer.
Öňümizdäki döwürde IAEA-nyň Eýrandaky ýadro desgalaryna girmegi we bu desgalarda geçiriljek gözlegleriň netijesi dünýä derejesinde uly gyzyklanma döreder. Bu ösüşleriň ABŞ-Eýran gatnaşyklaryna-da täsir etmegine garaşylýar.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!