Eýran HAEG-niň bitaraplygyny sorag astyna alýar.

Eýran hökümeti Halkara Atom Energiýasy Agentligini (HAEG) tankytlap, onuň bitaraplygyny ýitirendigini öňe sürdi. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Ismail Bekaýi agentligiň tehniki borçlaryndan gaça durup, syýasy habarlary ibermäge başlandygyny aýtdy. Bekaýi HAEG-niň Ormuz bogazy ýa-da Eýranyň raketa programmasy ýaly meseleler barada pikir bildirmeginiň kabul ederliksizdigini sözüne goşdy.

HAEG-niň tehniki roly

Eýran HAEG-niň esasy wezipesiniň barlagdygyny belleýär. Bekaýi HAEG-niň tehniki barlaglaryň we ýadro barlaglarynyň ýerine syýasy arenada gatnaşmagynyň garaşsyzlyk we ygtybarlylyk ýörelgelerine ters gelýändigini we bu pozisiýanyň sebitleýin howpsuzlygy howp astyna salyp biljekdigini öňe sürýär. Agentligiň Eýranyň içerki we daşarky syýasaty baradaky teswirleriniň onuň ygtyýarlyklaryndan daşary çykýandygy nygtaldy.

Tarapsyzlyk we ygtybarlylyk

Bekaýi halkara edaralarynyň netijeliliginiň bitaraplyga baglydygyny we syýasy garaýyşlaryň bu edaralaryň ygtybarlylygyna zyýan ýetirip biljekdigini aýtdy. Ol edaralaryň syýasy basyşa ýa-da şahsy ambisiýalara boýun egseler, ahyrsoňy netijeliligini ýitirjekdigini duýdurdy. Bekaýi HAEG-niň bitaraplygyny saklamalydygyny we diňe ýadro işleriniň tehniki taýdan barlanmagy bilen meşgullanmalydygyny nygtady.

Indiki ädimler

Eýranyň reaksiýasy halkara derejesinde ünsleri özüne çekýär. Eýran bilen HAEG-niň arasyndaky gatnaşyklaryň geljegi köp sanly çaklamalaryň temasydyr. Iki tarapyň hem meseleleri sebitleýin howpsuzlygy howp astyna salmazdan, gepleşikler we hyzmatdaşlyk arkaly çözmegi garaşylýar. HAEG-niň bitarap pozisiýasy onuň uzak möhletli ygtybarlylygy üçin örän möhümdir.

Netijede, Eýranyň tankytlary HAEG-niň garaşsyzlygyny goramagyň zerurdygyny ýene-de bir gezek görkezdi. Taraplaryň meseleleri konstruktiw gepleşikler arkaly çözmegi, sebitleýin we global parahatçylygyň üpjün edilmegine goşant goşmagy möhümdir.