Kipr grek taryhçysy Kossifosyň oýun üýtgetmesi: "Kissinjer Kipr türkler däl, bölünen Kipr"

Kiprli grek taryhçysy we pensiýa çykan akademik Jerri Kossifos sanly platformada ýaýlyma berlen Gresiýanyň Europeanewropa Parlamentiniň (EP) Mejlisiniň agzasy Fidias Panayiotou programmasyna gatnaşdy we Gündogar Ortaýer deňziniň deňagramlylygyny sarsdyrjak beýannama berdi. Kipriň soňky taryhyna, adadaky emläk satuwyna we sebitdäki global güýçleriň oýunlaryna salgylanyp, Kossifos düýbüni tutujy derňewleri bilen ünsi çekdi. Ysraýyllar tarapyndan Günorta Kipr Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň (GCASC) ýerlerini satyn almak barada berk duýduryş beren taryhçy adada "ikinji Ysraýyl" döretmek howpunyň bardygyny görkezdi.

Kipriň Gresiýanyň administrasiýasyndaky "Ikinji Ysraýyl" howpy: Lander satuwyna ýiti reaksiýa

Ysraýyl raýatlarynyň sebitdäki howpsuzlyk krizisleri sebäpli Kipre ýüz tutandyklaryny mälim eden Jerri Kossifos, Kipr Gresiýasynyň administrasiýasyndaky gözegçiliksiz ýer satuwynyň bes edilmegini isledi. Geçmişde Palestinde durmuşa geçirilýän ýaly meňzeş emläk edinmek strategiýasynyň Kiprde durmuşa geçirilendigini öňe süren Kossifos: "landserlerimizi satmagy bes etmeli. Günleriň birinde Palestindäki iň gymmatly ýerleri basyp alşy ýaly iň gowy ýerlerimizi hem satyn alyp bilerler" -diýdi. Ysraýyllaryň adada hemişelik ýaşaýyş meýdançasyny döretmegi maksat edinýändiklerine ünsi çeken grek akademigi, häzirki kanunlaryň munuň üçin ýol açýandygyny we bu ýagdaýyň grek ýaşlarynyň jaý edinmegini kynlaşdyrýandygyny aýtdy.

Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň ada gönüden-göni täsir etjekdigini aýdýan taryhçy, Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň ýolbaşçysy bolsa, Ysraýyl bilen hiç wagt harby ýa-da syýasy ýaranlyk gurmajakdygyny, Ysraýyl hökümetiniň Palestindäki hereketleriniň "genosid" häsiýetindedigini aýtdy. Global güýçleriň adany "çümüp bolmaýan uçar göterijisi" hökmünde ulanýandygyny mälim eden Kossifos, Gündogar Ortaýer deňzindäki harby işjeňligiň adanyň geljegine howp salýandygyny öňe sürdi.

1963 boýun alma we Kissinjer aýyplamasy: "Türkler Kipri bölmedi"

1974-nji ýylda Kipr parahatçylyk operasiýasy bilen baglanyşykly döredilen grek tezislerini sarsdyran Kossifos adanyň bölünmeginde günäkärlemäni Türkiýada däl-de, şol wagtky ABŞ-nyň Döwlet sekretary Genri Kissinjer we Angliýada günäkärledi. ABŞ-nyň Merkezi aňtaw gullugynyň (Merkezi aňtaw gullugynyň) Türkiýäni we Gresiýadaky harby huntany öz bähbitleri üçin dolandyrandygyny mälim eden Kossifos, "Türkler Kipri ​​bölmedi, Kissinjer etdi" sözlerini ulanyp, grek jemgyýetini türk halkyna ýigrenç döretmezlige çagyrdy.

Türk diplomatiýasy we Enoz paradoksy üçin öwgi

Türkiýäniň sebitleýin we global diplomatiýadaky güýjüne ýokary baha beren Kossifos, Türkiýäniň daşary syýasatynyň kökleriniň bardygyny aýtdy. Taryhçy Osman imperiýasyna degişli güýçli diplomatik däp-dessuryň bardygyna ünsi çekip, Ankaranyň ABŞ, Russiýa we Hytaý ýaly ägirtler bilen deňagramly gatnaşyklary saklamak ukybyny uly üstünlik diýip häsiýetlendirdi. Kiprli grekleriň we grek syýasatçylarynyň bu derejede diplomatik garaýyş görkezip bilmejekdigini mälim eden akademik, parahatçylykly gelejek üçin Türkiýe bilen gowy gatnaşyk gurmagyň möhümdigini aýtdy.

Beýleki bir tarapdan, Kossifos türkler bilen ýakynlaşmagy we parahatçylygy goldaýandygyna garamazdan, ýaşlygyndan bäri baglanyşykly bolan Enosis (Kipr bilen Gresiýa birleşmesi) pikirinden ýüz öwürmändigini we Merkezi aňtaw gullugynyň gözegçiligindäki hunta administrasiýasynyň grek halkynyň däl-de, eýsem jogapkärdigini öňe sürdi. Netijede, Europeanewropa Bileleşigini berk tankyt eden Kossifos, Günorta Kipriň Gresiýanyň Gresiýasynyň AdministrationB-ne goşulmagynyň Kipr meselesini çözmek däl-de, doňdurandygyny öňe sürdi we Afiny bilen Nikosiýanyň hem bileleşigi terk etmelidigini aýtdy.