Koç Holdingden energiýa öwrülişigi we bäsdeşlik duýduryşy

Koç Holding direktorlar geňeşiniň başlygynyň orunbasary Ali Koç we ýerine ýetiriji direktory Levent Çakyrogly 2026-njy ýylyň 12-nji noýabrynda geçirilen metbugat ýygnagynda Türkiýäniň energiýa görüşine we global özgeriş proseslerine baha berdiler. COP31 sammitiniň Türkiýe üçin möhüm mümkinçilikleri hödürleýändigini aýdyp, Ali Koç energiýa öwrülişiginiň indi saýlap-seçip bolmajakdygyny, hatda inflýasiýa we saýlaw netijelerine täsir edýän ykdysady borçdygyny aýtdy.

Energiýa garaşsyzlygy we bäsdeşlik ukybynyň formulasy näme?

Ali Koç Russiýa-Ukraina söweşinden we Hormuz krizisinden soň Türkiýäniň aýlyk energiýa çykdajylarynyň 49 göterim ýokarlandygyny ýatlatdy we täze döwrüň formulasyny “energiýa garaşsyzlygy we ykdysady bäsdeşlik” diýip kesgitledi. Koç, Türkiýäniň üçden iki böleginiň daşary ýurt energiýa çeşmelerine garaşlydygyny mälim edip, in engineeringenerçilik kuwwaty we senagat güýji bilen bu gymmatlyklar zynjyryna gatnaşyp biljekdigini, ýöne munuň üçin zerur "un we şeker" birleşdirilmelidigini aýtdy.

Awtoulag pudagyna garaşýan söwda töwekgelçiligi näme?

Aliewropa Bileleşiginiň Türkiýäni "Made in EU" çäginden çykarmak ähtimallygyna duýduryş berip, Ali Koç munuň awtoulag pudagyna uly täsir etjekdigini aýtdy. Geçen ýyl awtoulag pudagynda 28 milliard ýewro import edilendigini we 26 milliard ýewro eksport edilendigini ýatladýan Koç, Türkiýäniň mukdary boýunça Europeewropanyň ikinji we gymmaty boýunça üçünji orunda durýandygyny mälim etdi we çykarylmagynyň öwezini dolmagyň kyndygyny aýtdy.

Duşuşykda paýlaşylan maglumatlara görä, Koç topary soňky 5 ýylda 17,5 milliard dollar maýa goýdy, Tüpraşa bölünip berlen maýa goýum mukdary bolsa 8,5 milliard dollara ýetdi. Entek-iň 478 megawatt täzelenip bilýän energiýa kuwwaty geljek ýylyň ahyryna çenli 827 megawata, 2030-njy ýylda 1,6 gigawat we 2035-nji ýylda 2,5 gigawat artdyrmagy maksat edinýär. Mundan başga-da, ýedi Koç kompaniýasy ähli energiýa çeşmelerini täzelenýän çeşmelerden alýandyklaryny mälim etdi.

Hytaý bilen energiýa özgertmelerinde hyzmatdaşlygyň bolup biljekdigini bellän Ali Koç, gün panelleri, batareýalar we ýel turbinalary ýaly ugurlarda Hytaýyň dünýädäki önümçiligindäki esasy paýyna ünsi çekdi. Maliýeleşdirmegiň Türkiýede gaty gymmatdygyny mälim eden Koç, innowasiýa we hyzmatdaşlyga bu ugurda baha berip boljakdygyny aýtdy.

Ykdysady özgerişde senagat we energiýa integrasiýasy

Koç Holdingiň beren beýanatlarynda Türkiýe energiýa öwrülişigini diňe bir daşky gurşaw maksady hökmünde däl-de, eýsem senagat bäsdeşligini saklamak üçin hökmany ykdysady strategiýa hökmünde hem seredýändigi aýdylýar. Energiýa çykdajylarynyň we daşary ýurda garaşlylygyň ýokarlanmagy, täzelenip bilýän energiýa maýa goýumlaryny we tehnologiki hyzmatdaşlygy gutulgysyz edýär.

Awtoulag eksporty we energiýa maýa goýumlary nähili emele geler?

tradeB söwda düzgünleri Türkiýe awtoulag eksportynyň mukdaryna basyş edip, pudagyň Europeanewropa bazaryndaky ornuny üýtgedip biler. Beýleki tarapdan, Koç Group ýaly iri senagat toparlarynyň täzelenip bilýän energiýa kuwwatyny artdyrmak maksady, Türkiýäniň energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyna we uglerod aýak yzlaryny azaltmak işlerine möhüm goşant goşup biler.