Konstitusiýa kazyýetiniň ezilenleriň sosialistik partiýasynyň 2022-nji ýyldaky soňky hasaby baradaky karary

2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen karar bilen Konstitusiýa Kazyýeti, ezilenleriň Sosialistik partiýasynyň 2022-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Kazyýet, partiýanyň baş edarasynyň soňky hasabynyň esasyny düzýän girdeji we çykdajy resminamalaryny we kitap ýazgylaryny gözden geçirende talap edilýän resminamalary tabşyrmazlyk sebäpli maliýe barlagynyň netijelerine karar berdi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji Syýasy Taraplaryň Kanunynyň çäginde Konstitusiýa Kazyýeti tarapyndan amala aşyrylýar. Taraplaryň girdejileriniň we çykdajylarynyň kanunylygy, resminamalaryň takyklygy we Gazna kömegini ulanmak ýaly barlaglar bu barlaglaryň esasyny düzýär, doly däl ýa-da resminamasyz çykdajylar üçin kanuny sanksiýalar ulanylýar.

Konstitusiýa kazyýeti 2024-nji ýylyň 7-nji martynda başlanan ilkinji gözden geçiriş döwründe resminama tabşyrmak üçin otuz gün berdi, ýöne Hasaplar kazyýetiniň habarnamalaryna garamazdan resminamalar gowşurylmady. Bu ýagdaý, tarapyň maliýe hasabatlarynyň barlanmagynyň öňüni alýan esasda kazyýet işine sebäp boldy.

Syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlyk borçlary demokratik işlemegiň talaby hökmünde kabul edilýär. Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň ähli girdejilerini we çykdajylaryny, şol sanda Gazna kömegi we haýyr-sahawatlaryny kanuna laýyklykda resminamalaşdyrmak borjuny ýene bir gezek ýatladýar.

Näme üýtgedi?

• Tarapyň 2022-nji ýyldaky soňky hasabynda görkezilen, ýöne resminamalaşdyrylmadyk 35,376.53 TL girdejisi we 35,376.53 TL çykdajylary goşmak bilen 70,753.06 TL emläginiň Gazna girdejisi hökmünde hasaba alynmagy karar edildi.
• Jemleýji hasabyň resminamasyz böleginden başga bölümleriň, bar bolan maglumatlara we resminamalara laýyklykda 2820-nji Kanuna laýyklykda dogry, ekwiwalent we 2820-nji kanuna laýyklykda karar berildi.
• Baş edaranyň soňky hasabynyň esasyny düzýän resminamalar we kitaplar iberilmänsoň, degişli partiýa işgärlerine garşy 2820 belgili Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi gozgalmak kararyna gelindi.

Kime degişlidir?

Bu karar ezilenleriň Sosialistik partiýasynyň baş müdirlerine, partiýanyň maliýe meselelerine jogapkär adamlara we degişli kazyýet işlerine eýerýän döwlet edaralaryna gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edildi; Tekstde täsirli senesi görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň karary, aç-açanlyk we resminamalaşdyrmak borjunyň syýasy partiýalaryň maliýe barlag işlerinde barlyşyksyz ýerine ýetirilýändigini görkezýär. Talap edilýän resminamalary tabşyrmazlyk diňe bir maliýe sanksiýalaryna sebäp bolman, eýsem partiýa işgärlerine garşy jenaýat işiniň gozgalmagyna sebäp boldy.

Bu ýagdaý, syýasy partiýalaryň diňe administratiw däl, eýsem kanuny taýdan hem jogapkärçilik ýörelgelerini berjaý etmeginiň möhüm borjydygyny görkezýär. Gözegçilik proseslerine laýyk gelmeýän syýasy gurluşlaryň hem maliýe ýitgilerine, hem kazyýet işlerine duçar bolup biljekdigi görünýär.

Mümkin täsirler

Göz öňünde tutulýan karara, ezilenleriň Sosialistik partiýasyna maliýe ýüküni döredip, partiýa içerki dolandyryş işlerinde administratiw gözegçilik mehanizminiň gözden geçirilmegine sebäp bolup biler. Mundan başga-da, jenaýat şikaýat karary netijesinde partiýa işgärlerine garşy geçiriljek kazyýet işi partiýanyň geljekdäki işine we kanuny ýagdaýyna täsir edip biler.

Beýleki syýasy partiýalar üçin bu karar, maliýe hasabatlaryny tertipli saklamak we Konstitusiýa kazyýetiniň we Hasap kazyýetiniň isleglerine öz wagtynda jogap bermek barada duýduryş bolup biler.