Konstitusiýa kazyýetiniň Gyzyl Apple partiýasynyň 2024-nji ýyldaky hasaby baradaky karary

Konstitusiýa kazyýeti, 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen E: 2025/4 we K: 2026/2 belgili karary bilen Gyzyl Apple partiýasynyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Gözlegleriň netijesinde partiýanyň baş edarasynyň we sekiz welaýat guramasynyň işine garamazdan, kärende, elektrik, suw we telefon ýaly esasy administratiw çykdajylaryň hasaplara goşulmaýandygy anyklandy. Kazyýet bu ýagdaýyň adaty ýaşaýyş akymyna garşydygyny aýtdy we soňky hasabyň kabul edilmejekdigini we partiýanyň işgärlerine garşy kazyýet işini açmak üçin Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işiniň berilmelidigini aýtdy.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Taraplaryň ähli girdejilerini we çykdajylaryny edara görnüşli tarapyň adyna ýazmak kanuny borçdyr. Hatda partiýa işgärleriniň öz serişdeleri bilen ýapýan çykdajylary hem sadaka hökmünde hasaba alynmaly we hasaplara goşulmaly. Hasaba alynmadyk ýa-da resminamalaşdyrylyp bilinmedik çykdajylar, barlag işine päsgel berýän hereketler hasaplanýar.

Näme üýtgedi?

• Gyzyl Apple partiýasynyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaby, konstitusiýa kazyýeti tarapyndan gözegçilik edilip bilinmejekdigi sebäpli ret edildi.
• Partiýanyň baş edarasynyň we sekiz welaýat guramasynyň ýazgylarda umumy administratiw çykdajylary görkezmändigi hasaba alynmadyk girdeji we çykdajylaryň emele gelmegi hökmünde häsiýetlendirildi. Baş prokuratura jenaýat jogapkärçiligini berdi.

Kime degişlidir?

Bu karar Gyzyl Apple partiýasynyň baş edarasyna we welaýat guramalarynyň ýolbaşçylaryna, partiýanyň maliýe meselelerine jogapkär işgärlerine we audit işini amala aşyrýan kazyýet edaralaryna gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda biragyzdan kabul edildi we şol günden güýje girdi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygy we jogapkärçilik ýörelgelerini berjaý etmeginiň hökmanydygyny görkezýär. Umumy administratiw çykdajylaryň görkezilmeýändigi, adaty durmuş akymynyň tersine, taraplaryň maliýe hasaba alyş ulgamynda düýpli gowşaklygyň bardygyny görkezýär.

Gözegçilik işlerine päsgel bermek ýa-da doly däl ýazgylary ýöretmek diňe bir administratiw mesele däl, eýsem 2820 belgili kanunyň çäginde jenaýat jogapkärçiligini döredýän hereketdir. Bu ýagdaý syýasy partiýalaryň maliýe düzgünlerine berk gözegçilik etmelidigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Karardan soň Ankara Baş prokuraturasy tarapyndan başlanjak derňew 6 aýdan 1 ýyla çenli azatlykdan mahrum edilip bilner we Gyzyl Apple partiýasynyň işgärleri üçin agyr jerime salmagy mümkin. Mundan başga-da, bu karar maliýe hasaba alyş ulgamy bilen baglanyşykly beýleki syýasy partiýalar üçin duýduryş bolup biler.

Partiýa guramalarynyň geljekki barlaglarda şuňa meňzeş sanksiýalardan gaça durmak üçin buhgalteriýa we ýazgy ulgamlaryny 2820 belgili kanuna laýyk getirmegine garaşylýar. Bu ýagdaý, syýasy partiýalardan maliýe dolandyryş işlerinde has seresap bolmagyny talap edýär.