Merkezi bankyň göterim mukdary baradaky kararyna we ykdysatçy Küneyt Paksoýdan Borsa Stambula tankydy baha bermek

Ykdysatçy Küneyt Paksoý içerki bazardaky häzirki wakalara baha berdi we Merkezi Bankyň göterim syýasaty we Borsa Stambulyň ugruna garaşýan zatlaryny düşündirdi. Paksoý, bir marketada hemişelik dikeldiş prosesi we inflýasiýa maglumatlarynyň bazara edýän täsiri üçin ýeňilmeli tehniki derejelere ünsi çekdi.

Merkezi bank dekabr aýynda göterim mukdaryny azaldarmy?

Cüneyt Paksoy oktýabr aýynda inflýasiýa maglumatlarynyň garaşylýan zatlara laýyk gelýändigini aýtdy we inflýasiýa maglumatlarynyň ýene-de iki sanysynyň Merkezi Bankyň dekabr aýynda göterim kararyndan öň yglan ediljekdigini ýatlatdy. Dezinflýasiýa prosesiniň göterim derejesini peseltmek üçin aýgytly boljakdygyny mälim eden Paksoý, "Adatdan daşary ösüş bolmasa, ýylyň iň soňky göterim derejesiniň azalmagy we syýasatyň 35 göterim töweregi tamamlanmagy mümkin" diýip çaklady. Şeýle hem, 2027-nji ýyldaky arzanladyşlaryň dowamlylygy üçin inflýasiýanyň 30 göterimden aşak düşmelidigini we şu pursatda kärende, ýaşaýyş jaý, bilim, azyk we hyzmat pudaklaryndaky berk inflýasiýany bozmagyň möhümdigini aýtdy.

Borsa Stambulda 12 müň 500 bal derejesi näme üçin möhüm?

{{IMG_0} Bors Borsa Stambulyň ýokarlanmagyny reaksiýa hereketi hökmünde häsiýetlendiren Cüneyt Paksoý, kompaniýalaryň paýlaryny yzyna satyn almagyň bazary goldaýandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, Paksoý paýtagt bazarlaryna bolan ynamy dikeltmek üçin täze düzgünleriň zerurdygyny aýtdy we "dikeldişiň hemişelik bolmagy üçin 12 müň 500-13 müň baldan geçmegiň möhümdigini" aýtdy. Aşakdaky hereketlerde 11 müň nokat derejesiniň berjaý edilmelidigini mälim eden Paksoý, dollar şertlerinde pese gaçýan bazarda, balans balansy bolan kompaniýalaryň häzirki şertlerde bahasyndan pesdigini we bu ýagdaýyň daşary ýurt maýadarlarynyň ünsüni özüne çekip biljekdigini aýtdy.

Ykdysatçy Cüneyt Paksoý, Merkezi Bankyň dekabr aýyndaky göterim kararyndan öň inflýasiýa maglumatlaryna we dezinfilýasiýa prosesine ýakyndan gözegçilik edýändigini aýtdy we ýylyň ahyrynda syýasatyň 35 göterim derejesinde bolup biljekdigini çaklaýar. Borsa Stambul tarapynda, 12 müň 500-13 müň nokat zolagyndan ýokary bolmak bazaryň ynamy we hemişelik ýokarlanmagy üçin esasy bosagadyr.

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň göterim derejesi kararlary, Pul syýasaty komiteti (PPK) tarapyndan her aýda yglan edilýän inflýasiýa we makroykdysady maglumatlar esasynda kesgitlenýär. Maýa goýumçylary resmi edara bildirişleri we ygtyýarly dellalçylyk firmalarynyň derňew hasabatlary arkaly Borsa Stambulda bazaryň garaşyşlaryna we tehniki derejelerine täsir edýän bu kararlary ýerine ýetirip bilerler.

Netije

Ykdysady maglumatlaryň gidişi, esasanam hyzmat pudagynda gaty inflýasiýanyň garşylygy Merkezi Bankyň göterim derejesini peseltmek meýilnamasyna gönüden-göni täsir edýär. Cüneyt Paksoýyň bahalandyrmalary, bazarlaryň diňe bir göterim derejelerine däl-de, eýsem inflýasiýa garşy göreş we kapital bazarlarynda ynam gurşawyna gönükdirilen gurluş özgertmelerine ünsi jemleýändigini görkezýär.

Borsa Stambulyň hemişelik tendensiýa öwrülmegi, tehniki derejeleri ýeňip geçmek bilen bir hatarda makroykdysady durnuklylygy saklamaga bagly ýaly görünýär. Geljekki döwürde bazaryň iň möhüm umytlary, bazar bahalarynyň rasional esasda ýerleşdirilmegi we daşary ýurt maýadarlarynyň gyzyklanmasyny dikeltmek üçin kadalaşdyryjy çäreleriň görülmegi.

Mümkin täsirler

Merkezi Bank dekabr aýynda göterim mukdaryny azaltsa, karz çykdajylarynda ýeňillik bolup biler we bu içerki sarp etmegi goldap biler. Şeýle-de bolsa, bu peselmeleriň inflýasiýa edýän täsiri, esasanam hyzmat pudagynda bahalaryň berkligine nähili täsir etjekdigi barada bazarlarda dürli garaşmalary döredip biler.

Borsa Stambul 12 müň 500 baldan ýokary bolsa, maýa goýujylaryň ynamynyň artmagyna we bazara täze girişleriň tizlenmegine garaşylýar. Otherwiseogsam, 11 müň bal derejesinden aşak düşmek maýadarlaryň seresaply pozisiýasyny ýokarlandyryp, bazardaky satuw basyşyna sebäp bolup biler.