Meta üçin bar bolan howp: 200 milliard dollarlyk taryhy garaşlylyk kazyýet işi başlandy

Sosial media ägirdi Meta, korporasiýa taryhynda iň uly hukuk söweşleriniň biri bilen ýüzbe-ýüz bolýar. ABŞ-nyň Kaliforniýa ştatynyň Oakland şäherinde başlanan taryhy wakada tehnologiýa ägirtleriniň geljegini düýpgöter sarsdyryp biljek aýyplamalar ara alnyp maslahatlaşylýar. 2023-nji ýylda umumy front döretmek arkaly Meta garşy kazyýet işi açan jemi 29 ştata Kaliforniýa, Kolorado, Kentukki we Nýu Jersi wekilçilik edýär. Bu etapyň soňky tapgyrlarynda galan 25 ştatyň işleriniň diňlenmegine garaşylýar. Bu işiň netijesi, sosial media platformalarynyň iş prinsiplerini dünýä derejesinde üýtgetmek mümkinçiligine eýe.

Algoritmik duzaklar we "Dopamin manipulýasiýasy" aýyplamasy

Döwlet baş prokurorlary tarapyndan taýýarlanan aýyplamada Metanyň çagalary we ýaşlary yzygiderli endik etmek üçin Facebook we Instagram ýaly platformalary döredendigi öňe sürülýär. Şeýle hem, kompaniýanyň ene-atalaryň aç-açan razyçylygy we rugsady bolmazdan, esasanam 13 ýaşa çenli çagalaryň duýgur şahsy maglumatlary ýygnaýandygy öňe sürülýär. Arza beriji döwletler diňe bir astronomiki jerime gözlemeýär; Şol bir wagtyň özünde, kompaniýanyň iş modelinde düýpli we hemişelik gurluş üýtgemeleriniň bolmagyny isleýär. Bu talaplaryň arasynda ýaş ulanyjylar üçin hökmany ene-atalaryň razylyk mehanizmleriniň girizilmegi, "dopamin manipulýasiýasyna" sebäp bolýan algoritmiki gurluşlaryň doly çalşylmagy we çagalaryň akyl saglygyna ýaramaz täsir edýän süzgüçleriň aýrylmagy.

Taryhdaky iň uly talaplaryň biri: 200 milliard dollar

Kazyýetiň maliýe ölçegi tehnologiýa dünýäsinde öň görlüp-eşidilmedik derejä ýetdi. Arza beriji döwletler Metadan uly sanksiýalary we takmynan 200 milliard dollar zyýan talap edýär. Beýleki tarapdan, Metanyň kazyýete hödürlenen goranmak resminamalarynda döwletler tarapyndan öňe sürlen jenaýat talaplarynyň teoretiki taýdan hasaplananda 1,4 trillion dollar derejesine ýetip biljekdigi öňe sürülýär. Bu sanlar, işiň Meta üçin nähili uly howp abandyrýandygyny görkezýär.

Zukerberg şaýatlyk eder: Oktýabr aýynda ähli gözler

Bütin dünýäde 3 milliarddan gowrak işjeň ulanyjyny özüne çekýän Meta, bu aýyplamalary düýbünden inkär edýär. Kompaniýanyň ýolbaşçylary, ýaşlary öz platformalarynda goramak üçin ýokary derejede howpsuzlyk çäreleri görendiklerini we synag döwründe muny subut etjekdiklerini mälim etdi. Kazyýetiň soňky tapgyrynda Meta kompaniýasynyň baş direktory Mark Zukerbergiň şahsy çykyş edip, şaýatlyk etmegine garaşylýar. Bu işe ýolbaşçylyk edýän ABŞ-nyň etrap sudýasy Yvonne Gonzalez Rogers , öň Apple we OpenAI ýaly kremniy jülgesi ägirtleriniň ýokary derejeli işlerine ýolbaşçylyk eden tejribeli at hökmünde tanalýar.

Kazyýetiň soňky kararyny oktýabr aýynyň başynda yglan etmegine garaşylýar. Meta geçmişde şuňa meňzeş kanuny amallar we jeza sebäpli 2,4 milliard dollar girdeji çynlakaý azaldy. Stenford uniwersitetiniň hukuk fakultetiniň mugallymy Prof. Nora Freeman Engstrom bu işiň diňe Meta bilen çäklenmejekdigini, ýöne tutuş tehnologiýa pudagy üçin görlüp-eşidilmedik döwürleriň ilkinji uçguny bolup biljekdigini nygtaýar.