Sosial media ýazgylary üçin Söwda ministrliginden agyr jeza

Söwda ministrligi elektron sanaw sanawyny barlamak ulgamynyň (EIDS) düzgünlerini bozup, sosial media platformalarynda ýalňyş emläk we ulag mahabatlaryny paýlaşýan kärhanalara we degişli sosial media kompaniýalaryna giňişleýin sanksiýalar girizdi. 2026-njy ýylyň 19-njy oktýabrynda paýlaşylan maglumatlara görä, barlaglardan gaçmak üçin sosial mediýa ýüz tutan köp kärhanalara we platformalara umumy millionlarça lira jerime salyndy.

Sosial mediýadaky mahabatlary barlamak borjy näme?

Täze düzgünler bilen gozgalmaýan emläk kärhanalary, sosial media ýazgylarynda EIDS arkaly barlanan mahabat baglanyşyklaryny goşmaly. Ministrlik paýlaşylan suratlaryň, wideolaryň we düşündirişleriň gozgalmaýan emläk bilen doly laýyk gelmelidigini we bahalar baradaky maglumatlaryň aç-açan görkezilmelidigini aýtdy. Söwda ministrligi: "Başga bir jaýyň suraty bilen müşderileri özüne çekmek we raýatlarymyzy hakyky bolmadyk bahalar bilen ýeňmek hökmany suratda öňüni alar" -diýdi.

Haýsy sosial media platformalary jezalandyryldy?

Gözlegleriň çäginde, EIDS integrasiýasy we tassyklamak borçnamalaryny ýerine ýetirmedik sosial media ägirtlerine-de agyr sanksiýalar girizildi. “Meta Platforms Stambul Bilişim Hizmetleri Limited” kompaniýasyna 20 million lira we TikTok Stambul sanly metbugat we mahabat çäklendirilen kompaniýasyna 4 million lira jerime salyndy. Bu sanksiýalar bilen Meta kompaniýasyna salynýan jerimeleriň umumy mukdary 36 million 200 müň lira çenli ýokarlandy.

Söwda ministrliginiň 2026-njy ýylyň 19-njy oktýabryndaky beýanyna görä, sosial mediadaky düzgünlere garşy mahabat beren 152 kärhana 15 million 200 müň lira, soňky barlaglarda ýüze çykarylan 70 kärhana 7 million lira jerime salyndy. Ministrlik, Instagram, Facebook, TikTok we WhatsApp ýaly platformalarda ýerleşdirilen ýazgylary gözden geçirmek arkaly mahabatyň hapalanmagynyň we sarp edijileriň nägileliginiň öňüni almagy maksat edinýär.

Degişli kanunçylyga laýyklykda, gozgalmaýan emläk we ikinji el ulaglary pudagynda işleýän kärhanalaryň Elektron Mahabat Barlag Ulgamynda hasaba alynmagy we mahabatlaryny şu ulgam arkaly barlamak kanuny borçdyr. Bu gözlegler we administratiw jerimeler Söwda ministrliginiň bazara gözegçilik we gözegçilik işleriniň çäginde dowam edýär we kärhanalaryň we platformalaryň kanuny ýerine ýetiriş amallaryny tamamlamagyna garaşylýar.

Netije

Söwda ministrligi tarapyndan ädilen bu ädimler sanly platformalaryň indi gözegçiliksiz bir sebit däldigini we fiziki mahabat sahypalaryna degişli ähli düzgünleriň sosial mediýa barlyşyksyz ulanyljakdygyny görkezýär. Galp suratlar we gysga möhletli girdeji üçin ýalňyş bahalar bilen müşderileri özüne çekmegiň usullarynyň hem administratiw jerime salmagyna, hem-de täjirçilik abraýynyň ýitmegine sebäp boljakdygy belli boldy.

Bu amal, sanly marketing işlerinde aç-açanlygyň we barlanmagyň saýlaw däl-de, kanuny borçnama öwrülendigini subut edýär. Barlaglaryň diňe mahabat berýän kärhanalar bilen çäklenmän, platforma eýelerine-de degişlidigi bu pudakdaky ähli gyzyklanýan taraplaryň jogapkärçiligini ýokarlandyrdy.

Mümkin täsirler

Berlen agyr jeza, sosial media platformalarynda galp mahabatlary paýlaşýan kärhanalara zyýanly täsir edip biler. Kanuny töwekgelçiliklerden gaça durmak üçin kärhanalaryň has aç-açan we EIDS-e laýyk mahabat amallaryna geçer diýlip garaşylýar. Mundan başga-da, sosial media platformalary özleriniň ýerleşdiriş dolandyryş mehanizmlerini güýçlendirer we ministrlik bilen maglumatlary has paýlaşmak prosesini geçirer.

Sarp edijiler üçin bu düzgünleriň mahabatda maglumatlaryň hapalanmagyny azaltmak arkaly has ygtybarly söwda gurşawyny döretmegine garaşylýar. Geljekde mümkin bolup biljek täsirler, ulanyjylara platformalar tarapyndan hödürlenýän mahabat tassyklaýyş gurallarynyň giňden ulanylmagyny we galp mahabatlaryň platformalardan has çalt aýrylmagyny öz içine alýar.