Ministr Baýraktar: Howa üçin ýadro energiýasy zerurdyr

Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktar, Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (COP31) 31-nji konferensiýasynyň çäginde geçirilen Bütindünýä Atom Günleri panelinde Türkiýäniň energiýa geljegi we howanyň maksatlary barada möhüm çykyş etdi. Ministr Baýraktar ilatyň köpelmegi we ösýän ykdysadyýet bilen energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygynyň birinji ýerde durýandygyny aýtdy we ýadro energiýasynyň howanyň üýtgemegine garşy göreşde aýrylmaz çözgütdigini aýtdy.

nuclearadro energiýasy howanyň maksatlaryna nähili goşant goşýar?

Ministr Baýraktar gün we ýel ýaly täzelenip bilýän energiýa çeşmeleriniň örän gymmatlydygyny, ýöne bu çeşmeleriň aralyk tebigaty sebäpli esasy ýük göterijiliginiň zerurdygyny aýtdy. "Nuclearadro energiýasyz howanyň üýtgemegine garşy nähili çynlakaý çemeleşýändigimiz hakda gürleşip bilmeris" -diýip, Baýraktar ýadro elektrik stansiýalarynyň nol uglerod energiýa çözgütleri üçin energiýa ulgamlarynda möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy.

2050-nji ýyla çenli ýadro kuwwatynyň maksady näme?

Akkuyu atom elektrik stansiýasynyň gurluşygynyň üstünlikli dowam edýändigini görkezýän ministr Baýraktar, zawodyň işe giriziljekdigini we ýakyn hepdelerde elektrik öndürip başlajakdygyny mälim etdi. Baýraktar, 2050-nji ýyla çenli 15 gigawat adaty uly göwrümli reaktorlar we 5 gigawat kiçi modully reaktorlar (SMR) bilen jemi 20 gigawat ýadro energiýasyna ýetmegi meýilleşdirýändigini mälim etdi we bu ýol bilen elektrik energiýasynyň azyndan 10-12 göteriminiň arassa çeşmelerden kanagatlandyryljakdygyny mälim etdi.

2026-njy ýylyň 13-nji noýabrynda geçirilen COP31 sammitinde eden çykyşynda ministr Baýraktar Türkiýeniň elektrik energiýasyny "Milli energiýa 2040" gözýetimine we Russiýa bilen hemmetaraplaýyn ýadro energiýasy hyzmatdaşlygyna laýyklaşdyrdy. Akraýuda işleýän 300-den gowrak ýerli inerseneriň goşandy barada durup geçen Baýraktar, ikinji we üçünji atom elektrik stansiýasy taslamalary üçin dürli tehnologiýa üpjün edijileri bilen gepleşikleriň dowam edýändigini aýtdy.

Türkiýe, energiýa strategiýasyndaky netijelilige we täzelenip bilýän çeşmelere goşmaça ýadro energiýasyny esasy ýük hökmünde ýerleşdirmegi, ýurduň uglerod zyňyndylaryny azaltmak we energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny üpjün etmek syýasatynyň esasyny düzýär. Ministrlik bu işde lokalizasiýa çärelerini we adam resurslaryny ösdürmegi ileri tutup, energiýa önümçiliginde dogry deňagramlylygy döretmegi maksat edinýän uzak möhletleýin meýilnamalaryny durmuşa geçirmegini dowam etdirýär.

nuclearadro maýa goýumlary energiýa balansyny nädip üýtgeder?

Türkiýe, 2050-nji ýyldaky gözýetimine laýyklykda ýadro energiýasyna maýa goýumlary, ýurduň energiýa önümçilik portfeliniň uglerod intensiwligini ep-esli azaltmagy maksat edinýär. Adaty elektrik stansiýalaryna goşmaça kiçi modully reaktorlaryň (SMR) goşulmagy, energiýa üpjünçiliginiň dowamlylygyny üpjün etmek arkaly täzelenýän çeşmeleriň netijeliligini ýokarlandyryp biler.

nuclearadro energiýasynyň senagat we öý hojalygy üçin ähmiýeti

nuclearadro energiýasynyň ornaşdyrylmagy elektrik energiýasynyň çykdajylaryny durnuklaşdyrmaga we uzak möhletde daşary ýurda garaşlylygy azaltmaga kömek edip biler. Bu ýagdaý, senagat önümçiligi üçin ygtybarly we elýeterli energiýa üpjünçiligi nukdaýnazaryndan kärhanalaryň çykdajy gurluşyna oňyn täsir edip bilýän hem bolsa, energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy taýdan öý hojalygy üçin has durnukly geljegi hödürläp biler.