Türkiýeden, Azerbaýjandan, Jorjiýa we Bolgariýadan energiýa goly

Antalýada geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi konferensiýasynyň (COP31) çäginde Türkiýe, Azerbaýjan, Jorjiýa we Bolgariýa arasynda arassa energiýa pudagyndaky strategiki hyzmatdaşlyk şertnamasyna gol çekildi. Dört ýurduň hökümet wekilleri tarapyndan gol çekilen bu resminama gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerinden Europeanewropa bazarlaryna elektrik energiýasyny eltmäge gönükdirilen giňişleýin hyzmatdaşlygy resmileşdirdi.

Elektrik taslamasynyň TANAP näme?

Energetika we tebigy baýlyklar ministri Alparslan Baýraktar, "Elektrik togy" diýip häsiýetlendiren bu inisiatiwanyň, energiýa söwdasyny arassalamak üçin täze mümkinçilikler hödürlejekdigini aýtdy. 2025-nji ýylyň aprelinde Bakuwda gol çekilen özara düşünişmek memorandumyndan soň hökümetara derejesine çykarylan bu taslama Azerbaýjan-Jorjiýa-Türkiýe-Bolgariýa ýoly arkaly üznüksiz elektrik geçiriji liniýasynyň döredilmegini göz öňünde tutýar.

greenaşyl energiýa koridory nähili işlär?

Ylalaşyk sebitdäki energiýa birikmelerini berkitmäge we elektrik geçiriji ugurlaryny diwersifikasiýa etmäge gönükdirilendir. Taslamanyň çäginde diňe bir elektrik energiýasyny geçirmek bilen çäklenmän, howpsuz we üznüksiz energiýa akymy üçin zerur süýümli optiki aragatnaşyk infrastrukturasyny ösdürmek meýilleşdirilýär. Şeýlelik bilen, Azerbaýjanyň öndürýän elektrik energiýasyny gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerinden Europeewropa Türkiýäniň üsti bilen daşamak maksat edinilýär.

2026-njy ýylyň 10-njy noýabrynda Antalýada energiýa we tebigy baýlyklar ministri Alparslan Baýraktaryň, Azerbaýjanyň energiýa ministri Parwiz Şahbazowyň, Gürjüstanyň premýer-ministriniň orunbasary we Ykdysadyýet we durnukly ösüş ministri Mariam Kwriwişwili we Bolgariýanyň energiýa ministri İva Petrowanyň gatnaşmagynda gol çekişlik dabarasy boldy.

Türkiýanyň energiýa üpjünçiligi strategiýalaryna laýyklykda ädilen bu ädim, Nakhivan-Türkiýe liniýasy we Gara deňziň aşagyndan geçýän elektrik liniýalary tarapyndan goldanýar. Göz öňünde tutulýan şertnama energiýa söwdasyndaky ýurtlaryň roluny güýçlendirýän hem bolsa, Europeewropanyň energiýa dürlüligini gözlemek meselesine anyk jogap.

Sebit energiýa merkezine öwrülmegiň ýolunda täze döwür

Bu şertnama Türkiýanyň energiýa üstaşyr merkezi hökmünde pozisiýasyny güýçlendirýär we Azerbaýjanyň täzelenip bilýän energiýa potensialyny Europeanewropa bazarlaryna gönüden-göni getirýär. Taslama diňe bir elektrik geçiriji liniýa däl, eýsem türk dünýäsiniň energiýa çeşmelerini Europeewropa birleşdirmek üçin döredilen strategiki köpri hökmünde hem tapawutlanýar.

Europeewropanyň energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyna goşant

greenaşyl energiýa koridorynyň durmuşa geçirilmegi bilen Europeewropada energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygynyň ýokarlanmagyna we energiýa çykdajylarynyň optimallaşdyrylmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, dört ýurduň arasynda energiýa söwdasynyň ýokarlanmagy sebitdäki infrastruktura maýa goýumlaryny çaltlaşdyryp we energiýa bazarlarynda bäsdeşlik gurşawyny döredip biler.