Ministr Bolat: Bahalar belligini we aşa bahalary barlamagy üznüksiz dowam etdirýäris

Söwda ministri Ömer Bolat Türkiýanyň Söwda palatalary we haryt birchangalary bileleşiginde (TOBB) geçirilen 29-njy ýyllyk sarp edijiler baýrak gowşurylyş dabarasyna gatnaşdy we sarp edijileriň hukuklaryny goramak boýunça alnyp barylýan işlere baha berdi. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň hem telegramma bilen goldanan çäresinde sarp edijileriň habardarlygyny ýokarlandyrmak we bazaryň howpsuzlygyny üpjün etmek meselesi gün tertibine geldi.

Mahabat Geňeşiniň barlaglary we administratiw sanksiýalary näme?

Söwda ministrliginiň içindäki Mahabat Geňeşi, sanly dünýäde sarp edijileri goramak maksady bilen telewideniýede, radioda, çap neşirlerinde we sosial media kanallarynda mahabatlary üns bilen gözden geçirýär. Ministr Ömer Bolat diňe şu ýyl takmynan 33 müň faýlyň çözülendigini aýtdy we "230 million liradan gowrak administratiw jerime salyndy we aldawly mahabat we adalatsyz söwda amallaryna garşy gadaganlyk kararlary kabul edildi"

Howpsuz önümiň bahasynyň üýtgemegi nädip gazanyldy?

Bazara hödürlenýän önümlerde "nol çydamlylyk" prinsipi bilen hereket edýändiklerini mälim eden ministr Bolat, oýunjak, kanselýariýa, aýakgap we kosmetika ýaly önümleriň, esasanam çagalaryň aragatnaşyk saklaýan önümleriniň hemişe gözegçilikde saklanýandygyny aýtdy. 2011-nji ýylda 32 göterim bolan howply önümleriň derejesiniň şu gün 1 göterime çenli azalandygyny bellän Bolat, ýüze çykarylan howply önümleriň derrew yglan edilýändigini we Howpsuz Önüm Maglumat Ulgamy arkaly yzyna çagyrylýandygyny aýtdy.

Söwda ministri Ömer Bolat 2023-nji ýylyň iýun aýyndan bäri 81 welaýatda geçirilen baha belligi we aşa baha barlagynyň çäginde jemi 8,8 milliard lira administratiw jerime salynandygyny mälim etdi. Bolat şu ýylyň ilkinji 9 aýynda 690 müň faýlyň oňyn çözülendigini mälim etdi.

Sarp edijileriň hukuklaryny goramak prosesi Söwda ministrliginiň dolandyryş mehanizmleri, Mahabat Geňeşiniň kararlary we sarp ediji arbitra Committee komitetleriniň işi arkaly amala aşyrylýar. Raýatlar adalatsyz täjirçilik amallary, bahalaryň belligi bozulan ýa-da howply önümler bolan halatynda degişli arbitra trib kazyýetlerine ýüz tutup bilerler ýa-da ministrlikleriň gözegçilik kanallary arkaly arzalaryny iberip bilerler.

Netije

Söwda ministrliginiň maglumatlary, bazar gözlegleriniň diňe bir jenaýat sanksiýalary bilen çäklenmän, eýsem "nol çydamlylyk" düşünjesi bilen önümiň howpsuzlygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýändigini görkezýär. Korporatiw gözegçilikleriň, esasanam sanlylaşdyrma we emeli intellekt bilen köpelýän ýalňyş mahabat çärelerine garşy bazar düzgün-nyzamyny üpjün etmekde esasy guraldygyna düşünilýär.

Sarp ediji arbitra Committee komitetleriniň ýokary çözgüt ukyby, jedelleriň kazyýet ýüküni ýeňilleşdirýändigini we raýatlaryň hukuklaryny gözleýän işini çaltlaşdyrýandygyny görkezýär. Bu ýagdaý, bazardaky dogruçyl söwdany goramak üçin söwdagärleriň we sarp edijileriň arasynda ynam gurşawyny döretmek üçin tagalla edilýändigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Gaty gözegçilikler we ýokary administratiw jerimeler, amatly pursatlara ýüz tutýan kärhanalara päsgelçilik döreder diýlip garaşylýar. Hususan-da, baha belligi düzgünleri we restoran menýusy mandatlary sarp edijilere satyn alyş kararlaryny has aç-açan kabul etmäge mümkinçilik berip biler.

Täzelenen önüm goşundylarynyň giňden ulanylmagy we ykdysadyýete elektron galyndylary getirmek, häzirki hasap defisitini azaltmaga we sarp edijileriň kepillendirilen önümlere has arzan bahadan elýeterliligini ýeňilleşdirip biler. Bu gözegçilik prosesleriniň uzak möhletleýin bazardaky adalatsyz bäsdeşligi azaltmak arkaly adalatly söwda gurşawyny güýçlendirip biljekdigi göz öňünde tutulýar.