NATO Ankara sammitinde Kanadadan taryhy goranyş hereketi: JIÖ paýy 4 göterime çenli ýokarlandy!

Ankarada geçirildi 36. NATO-nyň döwlet we hökümet baştutanlary sammiti global howpsuzlyk arhitekturasy üýtgedilýän möhüm döwürde dünýä liderlerini bir ýere jemleýär. Sammitiň öňüsyrasynda möhüm çykyş eden Kanadanyň premýer-ministri Karni häzirki zaman söweş tehnologiýalarynyň abanýan täze howplaryna we ýaranlygyň içinde ýük paýlaşmagyň üýtgeýän dinamikasyna ünsi çekdi. Russiýanyň gönüden-göni howpdugyna ünsi çeken Karni, Kanadanyň goranyş pudagynda taryhy ädim ätjekdigini aýtdy.

Uruş we rus howpy baradaky üýtgeýän düşünje

Sammitiň çäginde metbugat agzalarynyň soraglaryna jogap beren Kanadanyň premýer-ministri Karni global howpsuzlyk gurşawynyň çalt özgerýändigini aýtdy. Gibrid söweş usullarynyň, gipersoniki raketalaryň we awtonom harby tehnologiýalaryň söweşiň tebigatyny düýpgöter üýtgedendigini mälim eden Karni, abanýan howplaryň günsaýyn dürli-dürli bolýandygyny aýtdy. Premýer-ministr Karni Russiýanyň bu bileleşik üçin göni we esasy howp bolup galýandygyny belläp, NATO-nyň bu täze nesil howplaryna garşy taýyn bolmalydygyny aýtdy.

Karni bileleşigiň içindäki harby we maliýe ýüküni paýlaşmagyň indi ABŞ-nyň çäklerinden çykyp, Kanada we Europeanewropa ýaranlarynyň egnine geçendigini aýtdy we öz ýurdunyň bu jogapkärçiligi öz üstüne almaga taýýardygyny aýtdy. Premýer-ministr Kanadanyň goranyş çykdajylarynyň gaty çynlakaý ösüş döwrüne girendigini habar berip, häzirki içerki önümiň (JIÖ) 1,5 göterimine gabat gelýän harby çykdajylary ýakyn iki ýylda 4 göterime çenli ýokarlandyrjakdygyny mälim etdi. Bu karar Kanadanyň taryhynda iň uly goranyş býudjetiniň wersiýasy hökmünde hasaba alyndy.

Trump bilen möhüm duşuşyk we sebitdäki dartgynlyk

Ankarada geçiriljek sammite gatnaşmazdan ozal Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň prezidenti Donald Trump bilen hemmetaraplaýyn we öndürijilikli duşuşyk geçirendigini mälim eden Karni, Trumpyň NATO ýaranlaryndan ýük paýlaşmak meselesinde anyk ädimlere garaşýandygyny aýtdy. Bileleşigiň içindäki bu özgerişlikleriň hakykatdanam başlandygyny we barha güýçlenýändigini mälim eden Kanadanyň premýer-ministri sebitdäki krizislere-de ünsi çekdi. Eýranyň Saud Arabystanyndaky we Katardaky strategiki nokatlary nyşana alýan hereketlerini "jogapkärçiliksiz" diýip häsiýetlendiren Karni, Eastakyn Gündogarda barha möwjeýän dartgynlygy gysga wagtda azaltmalydygyny we diplomatik kanallaryň işlemelidigini aýtdy.