Netanýahunyň ABŞ-a eden sapary wagtynda gaçmagy: ICC kararyndan soň adatdan daşary howpsuzlyk çäreleri

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasyna gatnaşmak üçin ABŞ-a eden sapary diplomatik we howpsuzlyga gönükdirilen uly jedele sebäp boldy. Netanýahunyň Halkara Jenaýat Kazyýeti (ICC) tarapyndan tussag etmek karary berlen uçarynyň adaty ýoldan geçip, Nýu-Yorkorkdaky JFK howa menziliniň ýerine Nýu Jersiniň Newark howa menziline gonjakdygy mälim edildi. Routeoluň duýdansyz üýtgemegi Netanýahunyň tussag edilmegi we sebitdäki nägilelikler baradaky çaklamalary artdyrdy.

JFK

Ysraýylda ýerleşýän Walla habar saýtynyň ABŞ-nyň ýokary derejeli syýasy çeşmesine esaslanýan maglumatlaryna görä, Amerikanyň gizlin gullugy 23-nji sentýabrda çarşenbe güni Netanýahunyň sapary wagtynda "adatdan daşary" howpsuzlyk çäreleri görer. ABŞ işgärleri bu üýtgeşmäniň Nýu-Yorkorkuň häkimi Zohran Mamdaniniň gödek sözleri bilen gönüden-göni baglanyşykly däldigini öňe sürdüler we kararyň uçaryň howpsuzlygy we awtoulag duralgasynyň utgaşdyrylmagy bilen baglanyşykly tehniki gepleşikleriň netijesinde kabul edilendigini öňe sürdüler. Beýleki tarapdan, Ysraýylyň premýer-ministrliginiň we Netanýahunyň ýörite gorag toparynyň howpsuzlyk protokollaryny takyklamak üçin öten agşam ABŞ-a baryp ýetendigi habar berildi.

Şäher häkimi Mamdani: "Netanýahunyň ýeri Gaagada"

Howa menziliniň üýtgemegine Nýu-Yorkorkuň häkimi Zohran Mamdaniniň gödek sözleri täsir etdi öýdülýär. Mamdani, Netanýahu BMG Baş Assambleýasy üçin şähere gelen halatynda ýerli häkimiýetleriň garaýşy bilen baglanyşykly soraga şeýle jogap berdi: "Nýu-Yorkork şäher kanunlary tarapyndan bize berlen ygtyýarlyklaryň çäginde hereket ederis, ýöne bu maksat bilen öz kanunlarymyzy ýazmarys." Mamdani "Netanýahunyň ýeri, Gaagada günäkärlenýänler üçin gaty ýiti" diýip, aç-açan pozisiýa görkezdi. Mamdanini "Eastakyn Gündogarda ýeke-täk demokratiýa bolan ýewreý döwletiniň liderine hüjüm etmekde" aýyplady we Halkara Jenaýat Geňeşiniň ABŞ ýa-da Ysraýyl raýatlaryna hukugynyň ýokdugyny öňe sürdi.

Halkara Jenaýat Kazyýetiniň taryhy karary

Dartgynlylygyň merkezinde Halkara Jenaýat Kazyýetiniň (ICC) 2024-nji ýylyň 21-nji noýabrynda kabul eden taryhy karary bar. Halkara Jenaýat Geňeşi Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu we şol wagtky Goranmak ministri ovow Gallant üçin Gazada edilen jenaýat we adamzada garşy jenaýat işleriniň çäginde resmi tussaglyk karary berdi. Bu karar Netanýahunyň halkara syýahatyny düýpli çäklendirýän hem bolsa, diplomatik krizislere we ABŞ ýaly Halkara Jenaýat Geňeşine gatnaşmaýan ýurtlarda adatdan daşary howpsuzlyk çäreleriniň görülmegine sebäp bolýar. 23-nji sentýabrda geçiriljek BMG sammiti, Netanýahunyň tussag edilmek kararyndan soň Günbatar ýurduna edýän iň möhüm saparlaryndan biridir.