Oba hojalygynda bol önümçilik we eksport garaşmalary: Rekord ýyly gelýär

Türkiye şu ýyl oba hojalygynda rekord derejä ýetmegi maksat edinýär. Geçen ýylky amatsyz howa şertlerinden soň, bu ýyl amatly şertler önümçilige garaşyşlary artdyrdy. Onda bu ösüşleriň jikme-jiklikleri näme? Haýsy ugurlarda oba hojalygynyň önümçiliginiň ýokarlanmagyna garaşylýar we bu sarp edijilere nähili täsir eder?

Oba hojalygynyň aýaz we guraklygy geçmişe öwrüldi

Türk oba hojalygy geçen ýyl çynlakaý zeper ýetdi. Oba hojalygynyň aýaz we guraklygy däne, miwe we gök önüm önümçiliginiň ep-esli azalmagyna sebäp boldy. 2025-nji ýyldaky maglumatlara görä, galla we beýleki ösümlik önümleriniň önümçiligi 10,4% azaldy we 67 million 60 müň 312 tonna boldy. Şonuň ýaly-da, gök önüm önümçiligi 0,8% azaldy we 33 million 315 müň 678 tonna, miwe, içgi we ýakymly ysly ösümlikleriň önümçiligi 30,4% azaldy we 19 million 767 müň 12 tonna boldy. Esasanam gyş ýagyşlarynyň dowamlylygy topragyň çyglylygyny ýokarlandyrdy we öndürijilikli gurşaw berdi. Geçen ýyl bahar ýagyşy adaty we ýokarda bolup, oba hojalygynyň gurakçylygynyň täsirini ep-esli azaldy. Bu ýagdaý, esasanam däne we beýleki ösümlik önümçiliginde rekord garaşmalary güýçlendirdi.

Maglumatlar we garaşmalar: Ösüş gutulgysyz

Türk statistika instituty tarapyndan yglan edilen "Ekin önümçiliginiň ilkinji çaklamasy" maglumatlaryna görä önümçiligiň ep-esli ýokarlanmagyna garaşylýar. Ekin ekinleri, däne we beýleki ösümlik önümleri (iýmit ekinlerinden başga) 12,6%, miweler, içgiler we ýakymly ysly ösümlikler üçin 57,8% ýokarlanar. Bu ýokarlanmalar bilen däne we beýleki ösümlik önümleriniň önümçiliginiň mukdary 75,4 million tonna, gök önümler 33,3 million tonna, miweler, içgiler we ýakymly ysly ösümlikler bolsa 31 million tonna ýeter diýlip garaşylýar. Bugdaý önümçiliginiň 26,7% ýokarlanyp, takmynan 22,8 million tonna, arpa önümçiliginiň bolsa 50% -den 9 million tonna çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Hususan-da, arpa önümçiliginiň ýokarlanmagy iýmit çykdajylaryna oňyn goşant goşmak bilen maldarçylyk pudagyna ýeňillik döreder.

Miwe önümçiliginde görnetin ýokarlama

Geçen ýyl aýazyň täsirinde bolan miwe toparlarynda bu ýyl ep-esli ýokarlanmagyna garaşylýar. Alma önümçiliginiň 93,6%, rawertudanda 1,4%, şetdaly 88,6%, nektarinde 107,7%, alça 255,7% we üzümde 53% ýokarlanmagyna garaşylýar. Sitrus miweleri barada aýdylanda bolsa, mandarinlerde 46,3%, apelsinlerde 63,9% we limonda 63,8% ösüş hasaplanýar. Çörekleriň arasynda hozuň 62,2%, hozuň 95,1% we pisse 113,6% ýokarlanmagyna garaşylýar. Şeker şugundyrynyň öndürilişi 5,8 göterim ýokarlamak bilen 22 million tonna ýeter diýlip garaşylýar. Bu ýokarlandyrmalar umumy oba hojalygy önümçiligine oňyn täsir eder we içerki bazarda bolçulyk döreder.

Içerki bazarda bolçulyga garaşmak we eksportda rekord

Bu ýylky önümçiligiň ýokarlanmagynyň esasanam içerki bazarda bolçulyk döredjekdigi we sarp edijileriň azyk önümlerine has aňsat girjekdigi aýdylýar. Oba hojalygynda we azyk pudagynda önümçilik meselesi göz öňünde tutulmasa-da, eksportda rekord derejäniň görülmegine garaşylýar. Bu ösüşler içerki sarp edijileri we eksport edýän kompaniýalary begendirer.

Umuman alanyňda, şu ýyl oba hojalygynyň önümçiliginiň artmagy sarp edijä bolçulygy wada berýän bolsa, eksport görkezijilerinde hem ep-esli ösüşe garaşylýar. Amatly howa şertleri we önümçiligiň ýokarlanmagy, türk oba hojalygynda güýçli ýylyň habarçysy hasaplanýar.