Prezident Erdoganyň NATO-nyň taryhy sammitinde eden tankydy bellikleri: Polat gümmez üçin ägirt býudjet

Prezident Rejep Taýyp Erdogan taryhy 36-njy prezident sergi zalyna gatnaşdy. NATO-nyň döwlet baştutanlary we hökümet sammitiniň çäginde agza ýurtlaryň ýolbaşçylaryna ýüzlendi. Türkiýäniň global howpsuzlyk arhitekturasyndaky strategiki pozisiýasyny, goranyş kuwwatynda bolup geçen ägirt uly ösüşleri we bileleşigiň geljegine bolan garaýşyny paýlaşan Erdogan, Ankaranyň tutanýerli tutumyny ýene bir gezek açdy.

Prezident Erdogan, Türkiýeniň goranyş pudagynda anyk maglumatlary görkezdi. 2030-njy ýyla çenli goranyş çykdajylarynyň jemi içerki önüme bolan gatnaşygyny 3,5 göterime çenli ýokarlandyrmak üçin ähli strategiki ädimleriň görülendigini mälim eden Erdogan, howpsuzlyk we çydamlylyga gönükdirilen çykdajylarda býudjet paýynyň 1,5 göteriminiň eýýäm gazanylandygyny aýtdy. Erdogan, bu üstünlik sebäpli 2030-njy ýylda Gaaga sammitinde 2035-nji ýylda kesgitlenen 5 göterim global maksada ýetmegi maksat edinýändiklerini aýtdy.

Milli Goranmak Senagatynda polat gümmez we tehnologiki üstünlik

Türkiýeniň hakyky üstünliginiň goranyş pudagynda ýerli we milli ynkylapdygyny belläp, Prezident Erdogan Türkiye häzirki wagtda önümçilik we eksport kuwwaty boýunça dünýäniň iň gowy 10 ýurdunyň hataryna girendigini aýtdy. Türkiýe üçin Demirgazyk atlantik bileleşigi tarapyndan kesgitlenen 361 mümkinçilikleriň hemmesiniň diýen ýaly wada berlen wagtdan 3 ýyl öň ýerine ýetiriljekdigini mälim eden Erdogan, howa we raketa goranyş ulgamlaryndaky boşlugy ýapmak üçin durmuşa geçirilýän içerki polat gümmez taslamasyna 24 milliard dollarlyk ägirt uly býudjetiň berilendigini habar berdi.

Türkiye, Europeewropadaky iň uly gury ýer goşuny bolan ýurt hökmünde, harby mümkinçiliklerini zerur bolanda bileleşigiň hyzmatyna goýýandygyny ýatladýarys; Kosowada, Gara deňizde, Baltika ýurtlarynda we beýleki geografiýalarda NATO-nyň işlerine iň işjeň goşant goşýan ýaranlaryň hataryndadygyny aýtdy. Söweş meýdanynda özüni görkezen içerki UAV we UCAV tehnologiýalaryna salgylanyp, Erdogan Türkiýäniň çäginde döredilmegi meýilleşdirilýän pilotsyz ulgamlara garşy ajaýyp merkeziň NATO akkreditasiýasyna eýe boljakdygyna we bu merkeziň howa we deňiz pilotsyz uçar howplaryna garşy göreşmek ukybyny çynlakaý ýokarlandyrjakdygyna umyt edýändigini aýtdy.

NATO-nyň "NATO 3.0" maksatlaryna, täze nesliň gurluş gurluşyna ýetmek üçin iki möhüm meselä ünsi çekip, Prezident Erdogan soýuzdaş ýurtlaryň arasynda goranyş pudagyndaky ähli çäklendirmeleriň we embargolaryň derrew aýrylmalydygyny aýtdy. Ikinjiden, transatlantik gatnaşyklary gowşadýan separatistik ädimlerden gaça durmak bilen, Europeanewropa ýaranlarynyň materigi goramak üçin has uly jogapkärçiligi öz üstüne almalydygyny duýdurdy. Erdogan, hususan-da Europeanewropa Bileleşigine agza ýurtlara ýüzlenip, gereksiz gaýtalanmalardan gaça durmagyň möhümdigini aýtdy we EUB-ne girmeýän ýaranlaryň aýrylmagynyň resurslaryň sarp edilmegine we emeli bölünişiklere sebäp boljakdygyny aýtdy.

Prezident Erdogan öz çykyşynda sebit we global howpsuzlyk krizislerine giň ýer sarp edip, Hormuz bogazynyň global energiýa we söwda ýollarynyň howpsuzlygy üçin minalardan arassalanmalydygyny aýtdy we Türkiýanyň bu ugurda her dürli harby we maddy-tehniki goşant goşmaga taýýardygyny aýtdy. Her dürli terrorçylyga garşy göreşde ýaranlardan doly raýdaşlyga garaşýandyklaryny gaýtalap, Erdogan Ukrainadaky söweş barada-da möhüm habar berdi. ABŞ-nyň täze döwründe Donald Trump tarapyndan öňe sürlen parahatçylyk baradaky pikirleri paýlaşýandyklaryny mälim eden Erdogan, Ukrainanyň ileri tutulýan zerurlyk sanawlary inisiatiwasyny doly goldaýandyklaryny mälim etdi. Ahyrynda, Eastakyn Gündogardaky gumanitar krizis barada durup geçen Prezident, halkara jemgyýetçiliginiň we NATO ýaranlarynyň Gazada we Liwanda hemişelik asudalygy we ýaraşyk döretmek üçin taryhy jogapkärçiligini ýerine ýetirmelidigini aýtdy.