Prezident Erdoganyň NATO sammitinden soň beren taryhy beýany: "Ankarada has güýçli bileleşigiň düýbüni tutduk"

Prezident Rejep Taýyp Erdogan Türkiye tarapyndan gurnalan taryhy 36-njy Prezident toplumyna gatnaşdy. NATO-nyň döwlet we hökümet baştutanlary sammitinden soň möhüm metbugat ýygnagyny geçirdi. 22 ýyldan soň Türkiýede ikinji gezek we paýtagt Ankarada ilkinji gezek geçirilen bu möhüm sammit, global we sebitleýin howpsuzlyk arhitekturasynyň üýtgedilen döwrüni alamatlandyrdy.

Taryhy esaslar Ankarada güýçli NATO

üçin berildi

Prezident Erdogan sammitiň adalatly ýük paýlaşmak we harby kuwwatyny ýokarlandyrmak nukdaýnazaryndan taryhy öwrülişik bolandygyny aýtdy. Soýuzdaşlaryň has köp jogapkärçiligi öz üstüne aljak has güýçli NATO-nyň esaslarynyň, Euroewro-Atlantik howpsuzlygynyň möhüm synagdan geçýän döwründe Ankarada goýlandygyny mälim eden Erdogan, sammite gatnaşandygy we çyn ýürekden dostlugy üçin ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump-a minnetdarlyk bildirdi.

theewropa Bileleşiginiň goranyş başlangyçlarynyň NATO bilen üstüni ýetirmelidigini aýdan Prezident, Türkiye ýaly EUB-ne girmeýän ýaranlaryň aýrylmagy bu başlangyçlaryň täsirini çäklendirjekdigini aýtdy. Şeýle hem, goranyş senagaty söwdasyndaky päsgelçilikleriň aýrylmalydygyny belläp, bileleşigiň garaşlylyga däl-de, özara güýje esaslanmalydygyny aýtdy. Terrorçylyga garşy göreşde tüýs ýürekden raýdaş bolmaga çagyryşyny gaýtalap, Erdogan Türkiýanyň 5-nji ýyllygyndaky Ukrainadaky söweşi adalatly parahatçylyk bilen bes etmek üçin töwellaçylyk roluny täzeden teklip etdi. Gresiýanyň premýer-ministri Mitsotakis bilen Netanýahunyň F-35 kysymly aýdan sözlerine reaksiýa bildirip, Erdogan Trump bilen F-35 kysymly uçarlary ibermek barada ylalaşyk gazanylandygyny we KAAN milli söweş uçary üçin ABŞ hereketlendirijilerine oňyn çemeleşýändigini aýtdy. Sammitdäki Janissary garşylamak dabarasynyň ähli ýolbaşçylar tarapyndan öwülendigini aýtdy.

Möhüm sammit diplomatiýasy we ýolbaşçylar bilen ikitaraplaýyn duşuşyklar

Prezident Erdogan sammitiň çäginde güýçli diplomatik hereket etdi we dünýä liderleri bilen ikitaraplaýyn aragatnaşyk saklady.

Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron bilen bolan duşuşygyň dowamynda iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar we sebitdäki wakalar ara alnyp maslahatlaşyldy. Erdogan, Makronyň Damaskda ýerleşýän myhmanhanasynyň golaýynda bolan bomba hüjümi sebäpli çalt dikeldilmegini isleýändigini mälim eden mahaly, Makron sammitden soň SAMP / T howa goranyş ulgamynda möhüm öňegidişlikleriň bardygyny mälim etdi.

Goranmak, energiýa we söwda ugurlarynda Italiýanyň premýer-ministri Jorjia Meloni bilen hyzmatdaşlygy ara alyp maslahatlaşan Erdogan, Türkiýäniň EUB agzalygyna päsgelçilikleriň aýrylmalydygyny aýtdy we Italiýany noýabr aýynda Antalýada geçiriljek COP31 liderler sammitine çagyrdy.

Germaniýanyň kansleri Fridrih Merz bilen duşuşygynda goranyş pudagy hyzmatdaşlygy we EUB goranyş başlangyçlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Erdogan Eýran-ABŞ şertnamasyny bozjak prowokasiýalardan seresap bolmaga çagyrdy.

Angliýanyň premýer-ministri Keir Starmer bilen duşuşan Erdogan, iki ýurduň arasyndaky taryhy howpsuzlyk we goranmak hyzmatdaşlygy resminamasyna gol çekdi.

Sammitiň ýatdan çykmajak pursatlarynyň biri maşgala suratyna gol çekmek boldy. Prezident Erdogan, ýer eýesi hökmünde ähli ýolbaşçylar tarapyndan gol çekilen çarçuwaly surata soňky goly goýdy.

andB we Siriýa bilen gatnaşyklarda täze döwür habarlary

Prezident Erdogan, Unionewropa Bileleşiginiň (EUB) Geňeşiniň başlygy Antonio Kosta we EUB Komissiýasynyň başlygy Ursula fon der Leýen bilen geçirilen iş naharynda Türkiýäniň EUB agzalyk prosesiniň gaýtadan dikeldilmegine garaşýandygyny aç-açan aýtdy.

Sebitiň durnuklylygy üçin möhüm bolan ýene bir ýygnak Siriýanyň prezidenti Ahmed Şara bilen geçirildi. Metbugat üçin ýapyk bolan bu sammitde Türkiýe bilen Siriýanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň pugtalandyryljakdygy we Türkiýäniň Siriýanyň halky tarapyndan goldawyny dowam etdirjekdigi nygtaldy.

Sammitiň iň köp gürlenýän pursatlarynyň biri ýolbaşçylary garşylamak dabarasynda boldy. Prezident Erdogan bilen NATO-nyň Baş sekretary Mark Rutte myhmanlary bilelikde garşy alýan bolsa, sammit zalynda Prezident Erdogan, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Daşary işler ministri Hakan Fidan we MİT direktory İbrahim Kalyn bilen bolan içgin we çuňňur söhbetdeşlik ünsi çekdi.