Russiýada 7 müň maýmyn bilen 150 ýyllyk gözleg

Ylmy dünýäde gyzgyn mowzuga öwrülen ullakan biologiki gözleg taslamasy Russiýada başlandy. Kurçatow instituty we Petrowskiý rus hirurgiki gözleg merkezi bilen hyzmatdaşlykda 22 dürli görnüşdäki 7 müňden gowrak maýmynyň gan nusgalaryny we biologiki maglumatlary ulanyp, garramaga garşy maglumatlar binýady döredildi. Kreml bilen ýakyn gatnaşygy bolan adamlar tarapyndan geçirilen bu gözlegiň, adamyň ömrüni 150 ýyla çenli ýokarlandyrmak maksady bilen baglanyşyklydygy öňe sürülýär.

Garrylyk mehanizmi 7 müň maýmyn bilen barlanýar

Kurçatow institutynyň başlygy Mihail Kowalçuk gözleg merkezlerinde 18-30 ýaş aralygyndaky köne primatlara ünsi jemleýändigini aýtdy. Alymlar maýmynlaryň diňe ganynyň ýokdugyny anykladylar; Beýni gurluşlaryna, damar ulgamlaryna we beýleki organlara jikme-jik biohimiki derňewleri geçirmek arkaly garramagyň biologiki proseslerini kartalaşdyrýar.

Putiniň 150 ýyllyk maksady bilen näme baglanyşygy bar?

Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň adam ömrüni uzaltmaga bolan gyzyklanmasy, açyk mikrofonlarda şöhlelendirilen 2025-nji ýylda Hytaýyň prezidenti Si Szinpin bilen bolan duşuşygynda halka öz beýanyny tapdy. Duşuşykda organ transplantasiýalarynyň biotehnologiki ösüşler bilen adamyň ömrüni 150 ýyla çenli uzaldyp biljekdigi ara alnyp maslahatlaşyldy. Mundan başga-da, Putiniň gyzy Mariýa Worontsowa ýakynda garramagy haýalladýan neşe serişdeleriniň üstünde işleýändiklerini aýtdy.

Russiýa tarapyndan başlanan bu giňişleýin gözleg, 7 müňden gowrak maýmynyň biologiki maglumatlary ulanyp, garramagy haýalladýan lukmançylyk usullaryny ösdürmegi maksat edinýär. Kurçatow institutynyň başlygy Mihail Kowalçukyň ýolbaşçylygyndaky gözleg, primatlaryň adamlara biologiki ýakynlygyndan peýdalanyp, uzak ömür sürmek üçin esasy kadalaşdyryjy ulgamy döretmegi maksat edinýär.

Döwlet tarapyndan goldanýan bu taslamalar Russiýanyň saglyk tehnologiýalaryna we biotehnologiýa maýa goýumlarynyň bir bölegi hasaplanýar. Maýmynlar barada alnan maglumatlary adamlara gönüden-göni ulanmagyň usuly entek yglan edilmese-de, bu mesele ylmy dünýäde-de, jemgyýetde-de giň täsir galdyrýar.

Ylmy gözlegler ömri uzaldyp bilermi?

Russiýada geçirilen bu gözleg, garrylygyň gutulgysyz prosesden lukmançylyk çäreleri bilen dolandyrylýan biologiki ýagdaýa öwrülip biljekdigi baradaky pikiri goldaýar. Alnan maglumatlar geljekde ýaş bilen baglanyşykly keselleri bejermekde täze eýýamyň gapysyny açyp biler.

Lukmançylyk dünýäsinde nähili üýtgeşiklige garaşylýar?

Bu gözlegler üstünlikli bolsa, organ transplantasiýasynda we genetiki tehnologiýalarda uly böküş bolup biler. Adam ömrüni uzaltmaga gönükdirilen şeýle taslamalar global saglyk syýasatlarynda we durmuş derejesiniň düýpgöter üýtgemegine sebäp bolup biler.