Rutte NATO-ny goldaýar: Hormuz bogazyna taýyn

Gollandiýanyň premýer-ministri Mark Rutte NATO-nyň Hormuz bogazyndaky dartgynlygy azaltmak tagallalaryna goldaw berip biljekdigini aýtdy. Brýusselde geçiriljek Goranmak ministrleriniň ýygnagyndan öň eden çykyşynda NATO-nyň sebitdäki meseleleri çözmek ukybyna ünsi çekdi.

Brýusselde tankydy ýygnak

Rutte Goranmak ministrleriniň Brýusseldäki baş edarasynda geçiriljek Goranmak ministrleriniň ýygnagyndan öň metbugata möhüm beýanat berdi. Duşuşygyň esasy gün tertibiniň biri 7-8-nji iýulda Ankarada geçiriljek NATO sammitine taýýarlyk boldy. "Biz dinamiki howpsuzlyk gurşawyna duçar bolýarys we ýaranlar agressiýanyň öňüni almak we islendik howplara garşy durmak üçin hemişe işleýärler" -diýdi. Häzirki howpsuzlyk ýagdaýyna baha berdi.

Hormuz bogazyndaky dartgynlyk

Hormuz bogazynda erkin geçelgäni dikeltmegiň strategiki ähmiýeti barada çykyş eden Rutte, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Eýran bilen baglaşan şertnamasynyň ähmiýetine ünsi çekdi. "ABŞ-nyň ýadro ýaragly Eýranyň howpunyň öňüni almak üçin alyp barýan işleri ähli ýaranlary köşeşdirdi" -diýdi.

Fransiýanyň we Angliýanyň ýolbaşçylygy

Rutte Hormuz bogazyndaky ýagdaýyň NATO-nyň jogapkärçiliginiň çäginde däldigini, ýöne Fransiýanyň we Angliýanyň ýolbaşçylygyndaky köp ýaranlaryň bu meselede işjeň rol oýnandygyny aýtdy. Soňky iki aýda Europeewropanyň we sebite ýakyn beýleki ýurtlaryň minalary arassalamak, radar ulgamlary we dürli tehnologiýalar babatynda möhüm çäreleri görendigini mälim etdi. Rutte, hususan-da, magdanlaryň sebitdäki esasy meseleleriň biridigini we bu ugurda Europeanewropa ýurtlarynyň möhüm mümkinçilikleriniň bardygyny aýtdy.

Howpsuzlyk we Goranmak çykdajylary

Rutte geçen ýyl Gaaga sammitinde kabul edilen goranyş çykdajylaryny köpeltmek kararynyň ähmiýetine-de ünsi çekdi. "2025-nji ýylda goranyş maýa goýumlarynyň ep-esli artandygyny gördük. Europeanewropaly ýaranlar we Kanada esasy goranyş çykdajylaryny 90 milliard dollardan gowrak artdyrdy." diýdi. 2026-njy ýylda goşmaça ýokarlandyrmagyň meýilleşdirilýändigini mälim etdi.

Transatlantik hyzmatdaşlyk

Rutte goranyş senagatynyň önümçiliginiň ýeterlik däldiginiň ähli ýaranlaryň umumy problemasydygyny aýtdy. Europeewropa, ABŞ we Kanada önümçilik kuwwatyny ýokarlandyrmaly diýdi. Transatlantik hyzmatdaşlygy gorap saklamagyň möhümdigine ünsi çeken Rutte: "Ukraina söweşinden alnan sapaklar goranyş senagaty we tehnologiýa babatynda bilelikdäki tagallalary talap edýär". "

ABŞ-nyň Europeewropadaky roly

ABŞ-nyň Europeewropadaky harby goşantlaryny azaltmak we NATO güýçleriniň modeline goşantlaryny täzeden düzmek meselesi barada gürleşip, Rutte:" Käbir ýagdaýlarda bu ABŞ-nyň ýaranlaryndan daşlaşýandygy sebäpli görkezildi, ýöne bu hakykat däl.

Geljekde bolup biljek ösüşler

Netijede, Rutte "has güýçli NATO-nyň çäginde has güýçli Europeewropa" maksat edinýändiklerini aýtdy. Azaldylýan güýçleriň NATO meýilnamalaryna takyk täsirini bahalandyrmak tehniki taýdan çylşyrymly. Şeýle-de bolsa, ABŞ tarapyndan berlen goşantlaryň öwezini dolmak üçin tagallalaryň dowam edýändigini aýtdy.