Sanaa howa menzilinde Eýranyň uçar krizisi: Uçuş-gonuş zolagy, özara howp abanýan dartgynlyk

Yemenemende uzak wagtlap dowam edýän raýat urşunda asudalyk ýok. Sanaa halkara howa menziline garşy geçirilen soňky harby interwensiýa sebitdäki aktýorlaryň arasyndaky harby we diplomatik dartgynlygy ýene-de ýokary derejä çykardy. Eýran tarapyndan goldanýan Hussiler bilen halkara derejesinde Yemenemen hökümeti bilen Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýanyň arasyndaky näzik deňagramlylyk howa menziliniň uçuş-gonuş zolagynyň nyşana alynmagy bilen ýene bir gezek sarsdyryldy.

Yemenemen hökümeti: "Eýran uçaryny petiklemek üçin uçuş-gonuş zolagyna urýarys"

theurduň günortasyndaky wagtlaýyn paýtagt Aden şäherinde ýerleşýän we halkara jemgyýetçiligi tarapyndan ykrar edilen ememen hökümeti bu hüjümiň arkasynda durandyklaryny habar berdi. Ememeniň Goranmak ministrliginiň resmi beýanynda uçuş-gonuş zolagynyň Eýran uçarynyň Sanaa howa menziline gonmagynyň öňüni almak üçin gönüden-göni nyşana alnandygy mälim edildi. Tähran administrasiýasynyň Yemenemeniň howa giňişligini aç-açan bozandygyny öňe süren ministrlik işgärleri, bu harby ädimiň uçuşlary duruzmak baradaky diplomatik tagallalaryň netijesizdigini aýtdy. Goranmak ministrligi, ähliumumy harby serişdeler bilen özygtyýarly hukuklary bozýan islendik "duşmançylykly" uçuşa jogap berjekdigini aýtdy.

Hutilerden gaty reaksiýa: "Bu hüjüm jogapsyz galmaz"

Beýleki tarapdan, Sanany dolandyrýan hutiler hüjümiň göni Saud Arabystany tarapyndan gurnalandygyny öňe sürdüler. Huti harby metbugat sekretary yaahýa Seri howa menziliniň nyşana alynmagyny "aç-açan agressiýa" diýip häsiýetlendirdi we bu ädimiň güýçlenmegi we dartgynlylygy azaltmak döwrüni netijeli tamamlandygyny aýtdy. Hüjümiň agyr netijeleri üçin Riýad administrasiýasyny jogapkär hasaplaýan Seri, bu çäräniň jogapsyz galmajakdygyny aýtdy we Saud Arabystanyndan ar aljakdygyny görkezdi. Saud Arabystanynyň administrasiýasy bu aýyplamalar barada entek resmi beýanat bermedi.

Gyzyl Haç uçarynyň tussag edilendigi we krizisiň taryhy taryhy

Dartgynlylygyň güýçlenýän sebitinden ýene bir möhüm talap Yemenemeniň maglumat ministri Muammar bin Mutahhar al-Iryani . Iryani, Hutileriň Sanaa howa menzilinde Halkara Gyzyl Haç komitetine degişli ynsanperwer kömek uçaryny tussag edendigini we uçaryň piloty we bilelikde işleýän pilotynyň hutiler tarapyndan zamun alnandygyny öňe sürdi. Hussiler bu talap bilen baglanyşykly entek beýanat bermediler. Sanaa howa menzilinde ýerleşýän Eýranyň uçuşlary geçmişde şuňa meňzeş krizislere sebäp bolupdy. 3-nji iýulda hutiler Saud Arabystanynyň söweş uçarlarynyň Eýranyň ýolagçy uçarynyň gonmagynyň öňüni almaga synanyşýandygyny we Saud Arabystanynyň strategiki nokatlaryna howp abandyrjakdygyny aýtdylar. 2014-nji ýylda Hutileriň Sanany basyp almagy bilen başlanan we 2015-nji ýylda Saud Arabystanynyň koalisiýasynyň gatyşmagy bilen çuňlaşdyrylan Yemenemendäki raýat urşy ýurdy dünýäniň iň uly gumanitar krizisleriniň birine çekmegi dowam etdirýär.