Sanly torlar we jemgyýet: Täze şertnama üçin hökmany zat

AK partiýasynyň orunbasary Hüseýin ayaýman Ankara Sosial Ylymlar Uniwersitetinde geçirilen seminarda sanlylaşdyrmagyň indi milli howpsuzlyk meselesine öwrülendigini aýtdy. Amanaýman, sanly platformalaryň çagalara we jemgyýete edýän täsirleriniň diňe bir tehnologiki däl, eýsem psihologiki we sosiologiki netijelere-de täsir edýändigini aýtdy. Bu kontekstde, sanly torlaryň jemgyýet bilen täze şertnama baglaşmalydygyna ünsi çekdi.

Sanlaşdyrmak we howpsuzlyk meseleleri

ayaýman sanlylaşdyrmagyň milli howpsuzlyk nukdaýnazaryndan baha berilmelidigini aýtdy. Sosial medianyň we sanly platformalaryň indi diňe bir aragatnaşyk serişdesi däldigini, çagalaryň gözegçiliksiz mazmuna duçar bolmagynyň çynlakaý töwekgelçilik döredýändigini aýtdy. Amanaýman, Türkiýäniň Milli mejlisiniň bu meselede möhüm ädimler ätmelidigini aýtdy.

Tehnologiýa garşy bolmazlyk

Hüseýin ayaýman tehnologiýany duşman hökmünde görmeýändiklerini, ýöne sanly ulgamlaryň milletleriň üstünden güýç hökmünde hereket etmeginiň kabul edilmejekdigini aýtdy. Sanly ulgamlaryň sosial parahatçylyga we jemgyýetçilik tertibine howp salýan algoritmiki ulgam döredýändigini görkezdi. Aýallara garşy zorluk, kiber-zorluk we ýigrenç jenaýatlary ýaly meseleleriň sanly platformalar bilen baglanyşykly bolmalydygyny aýtdy.

Jemgyýet bilen täze şertnamanyň zerurlygy

ayaýman sanlylaşdyrmagyň we metbugat mazmunynyň diňe kanuny kadalar bilen dolandyrylyp bilinmejekdigini we transmilli sanly torlaryň jemgyýetler bilen täze şertnama baglaşmalydygyny aýtdy. Adamlaryň manysyz mazmuna ýüz tutup, zorlugy we sütemleri kadalaşdyrmagynyň kabul edilip bilinmejekdigini aýtdy. Amanaýman bu ýagdaýa dünýä howpy hökmünde garalmalydygyny aýtdy.

ayaýman sanly ulgamlary özlerini demokratiýadan ýokary görendikleri üçin tankytlady we jemgyýetiň we maşgalanyň howp astyndadygyny aýtdy. Bu ýagdaýa garşy göreşmek üçin ähli taraplaýyn mobilizasiýa çemeleşmesiniň zerurdygyny aýtdy. Transmilli sanly kompaniýalaryň has köp aragatnaşyk we mahabat girdejisi gazanmak üçin maşgalalara we şahsyýetlere abanýan howplaryna garşy durmalydygyny aýtdy.

Sözümiň ahyrynda Hüseýin ayaýmanyň seminarda eden çykyşlary sanlylaşdyrmagyň diňe bir tehnologiki ösüş hökmünde däl-de, eýsem sosial mesele hökmünde hem garalmalydygyny görkezýär. Geljekde bu ugurda has köp ädim ätmelidigi düşnüklidir.